Шырақ ерлігі 1 сабақ

Парсы патшасы І Дарий өз жеңістері туралы 50 метрлік биік жартасқа жаздырған. Ол бетисхун жазбасы деп аталады.

Бетисхун жазбасы

І Дарий сақтармен соғысқанда әскерлері шөл далада адасып жүрді, содан оларға соғысуға қиын болды.

​Жазбада І Дарий және оның алдында түтқындалған қарсыластары бейнеленген. Сақтарға қарсы жорығы туралы осылай айтылған "Бастарына шошақ бөрік киетін сақтарды толықтай талқандадым, олардың көсемін (көсем- бір топ адамдардың басшысы) тұқындап, басқаны көсем қылдым. Сақ елі осыдан кейін маған бағынды."

​Бірақ грек тарихшысы Полиэн І Дарий сақтардың бір бөлігін бағындырды дегенді растайды. Бірақ Парсылар сақтарды бағындыра алмады деген мәлімет қалдырды.

​Парсылар батысы Жерорта теңізі мен Египеттен бастап, шығысы Орталық Азия елдеріне дейінгі жерлерді жаулап алып, ірі патшалық құрды. Парсы патшасы І Дарий шамамен б.з.д. 519-518 жылдары қалың қолмен сақ еліне жорыққа шығады. Ол Кир бағындыра алмаған сақтарды қайткенде жаулап алып, даңқын асқақтатуды ойлаған болатын. Кирді өлтіргені үшін сақтардан кек қайтармақшы болған І Дарий сақтарды өзіне бағындырып, Грекияға қарсы әскери жорыққа қатыстыруды да жоспарлады.

​Сақтар мен Парсылар қарсылас болды. Араларында соғыстар болып жатты. Грек тарихшысы полиэн олар туралы осылай жызыпты:

«І Дарийдің соғыс әрекеттерінен түк шықпады. Парсылар сақ жасақтарының соңына түсіп, даланы кезумен болды. Сақтар малдарын өздерімен бірге айдап әкетіп, жауға шеп те қалдырмай, шегініп отырган», - деп жазды.

1- тапсырма
​Сақтар мен парсылар арасындағы соғыста сақатр қандай әдісті немесе тактиканы қолданды? Қысқаша жаз

2- тапсырма
Шырақ ерлігі туралы қысқша әңгімеле. Жазбаша/ауызша тапсырма

Геродоттың жазбалары бойынша «сақтар шегініп, парсы әскерін шөлейтті жерге әкетпекші болған». Сақтар жер жағдай- ын жақсы білді. Көшпелі сақтар жылдам қозғалып, бір күншілік жер озып отырған. Полиэн сақтардың әскери кеңесінде Шырақ деген жігіттің І Дарий әскерін жою әдісін

ұсынғаны туралы жазады.