​Narodowy Bank Polski (NBP)

Jest bankiem centralnym Rzeczypospolitej Polskiej. Wypełnia zadania określone w Konstytucji RP, ustawie o Narodowym Banku Polskim i ustawie Prawo bankowe. Wymienione akty prawne gwarantują niezależność NBP od innych organów państwa.

NBP pełni trzy podstawowe funkcje:
banku emisyjnego,
banku banków oraz centralnego banku państwa.

​

​Funkcje NBP

Organami Narodowego Banku Polskiego są: 
Prezes NBP, 
Rada Polityki Pieniężnej oraz 
Zarząd NBP.

Organy NBP

Podstawowym zadaniem NBP jest utrzymanie stabilnego poziomu cen, przy jednoczesnym wspieraniu polityki gospodarczej Rządu, o ile nie ogranicza to podstawowego celu NBP.
Zgodnie z opracowanymi przez Radę Polityki Pieniężnej Założeniami Polityki Pieniężnej, celem NBP jest utrzymanie inflacji – rozumianej jako procentowa roczna zmiana indeksu cen towarów i usług konsumpcyjnych – na poziomie 2,5% z symetrycznym przedziałem odchyleń o szerokości ±1 punktu procentowego w średnim okresie.

Główne zadania

Do głównych obszarów działalności NBP należą:

• prowadzenie polityki pieniężnej;

• działania na rzecz stabilności krajowego systemu finansowego;

• działalność emisyjna;

• rozwój systemu płatniczego;

• zarządzanie rezerwami dewizowymi Polski;

• obsługa bankowa budżetu państwa;

• działalność edukacyjna i informacyjna.

​

Obszary działania

Poprzez zarządzanie rezerwami dewizowymi zapewnia odpowiedni poziom bezpieczeństwa finansowego państwa. Dzięki emisji znaków pieniężnych zabezpiecza płynność obrotu gotówkowego.

​

Prezes NBP jest powoływany przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na 6-letnią kadencję.

Ta sama osoba nie może być Prezesem NBP dłużej niż dwie kolejne kadencje.

​

Prezes NBP

• jest przełożonym wszystkich pracowników NBP,

• przewodniczy Radzie Polityki Pieniężnej, Zarządowi NBP, reprezentuje NBP na zewnątrz,

• reprezentuje interesy Rzeczypospolitej Polskiej w międzynarodowych instytucjach bankowych oraz, o ile Rada Ministrów nie postanowi inaczej, w międzynarodowych instytucjach finansowych,

• przy wydawaniu zarządzeń podlegających ogłoszeniu oraz decyzji administracyjnych ma prawo używania pieczęci z godłem państwowym,

• ustala, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych, zasady przechowywania wartości pieniężnych w bankach i przedsiębiorstwach produkujących znaki pieniężne oraz transportowania tych wartości przez banki i te przedsiębiorstwa,

• realizuje zadania wynikające z przepisów o obronie Ojczyzny.
  

​

Prezes NBP

• ustala corocznie założenia polityki pieniężnej i przedkłada je do wiadomości Sejmowi RP równocześnie z przedłożeniem przez Radę Ministrów projektu ustawy budżetowej,

• ustala wysokość stóp procentowych NBP,

• ustala stopy rezerwy obowiązkowej banków oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych i wysokość jej oprocentowania,

• określa górne granice zobowiązań wynikających z zaciągania przez NBP pożyczek i kredytów w zagranicznych instytucjach bankowych i finansowych,

• zatwierdza plan finansowy NBP oraz sprawozdanie z działalności NBP,

• ustala zasady operacji otwartego rynku,

• dokonuje ocen działalności Zarządu NBP w zakresie realizacji założeń polityki pieniężnej,

• określa zasady tworzenia i rozwiązywania rezerwy NBP na pokrycie ryzyka zmian kursu złotego do walut obcych,

Rada Polityki Pieniężnej w szczególności: