8.3.6, Konflikt na Bliskim Wschodzie

Na przełomie XIX i XX wieku narodził się syjonizm, ruch dążący do utworzenia państwa żydowskiego.

W 1917 roku uchwalona została deklaracja Balfoura mówiąca o utworzeniu „żydowskiej siedziby narodowej” na terenie Palestyny.

Przeciwni temu byli Brytyjczycy, którzy zezwolili na osiedlanie się Żydówna tym terenie. Wywołało to konflikt z mieszkającymi w Palestynie Arabami.

Po II wojnie światowej ONZ podjęła decyzję o podziale Palestyny pomiędzy Żydów i Arabów. W wyniku tego w maju 1948 roku Żydzi ogłosili powstanie państwa Izrael.

Rozpoczęło to konflikt między obiema stronami. W latach 1948–1949 trwała wojna o niepodległość Izraela, która zakończyła się sukcesem wojsk izraelskich i zawarciem rozejmu. Arabowie nadal nie uznawało istnienia Izraela.

Stolicą Izraela został Tel Awiw. Premierem Dawid Ben Gurion.

Do Izraela zaczęli przybywać Żydzi z całego świata. Na pustyniach zakładano spółdzielnie rolnicze - kibuce. Dzięki wsparciu żydowskiej diaspory (Żydów mieszkających w różnych częściach świata), państwo szybko się rozwijało.

Skutkiem tego było zmuszenie około miliona Palestyńczyków do opuszczenia swoich terenów. Znaleźli oni schronienie w tworzonych na terenie państw arabskich obozów dla uchodźców.

W 1956 roku prezydent Egiptu, Gamal Abdel Naser ogłosił przejęcie kontroli nad Kanałem Sueskim. Wiązało się to z utratą kontroli i zysków dla Brytyjczyków i Francuzów. We współpracy z Izraelem przygotowano plan ataku na Egipt.

W październiku 1956 roku wybuchał wojna między Egiptem i Izraelem. Wojska izraelskie wkroczyły na półwysep Synaj.

Francja i Wielka Brytania wezwały do zaprzestania walk. Izrael się zgodził. Egipt nie. Był to pretest dla Francuzów i Brytyjczyków, którzy zaatakowali Egipt.

Egipt poniósł klęskę.

Atak został skrytykowany przez USA i ZSRS. W obawie o przeistoczenie się tego konfliktu w wojnę światową Brytyjczycy, Francuzi i Żydzi zostali zmuszeni do opuszczenia terenu Egiptu.

W połowie lat 60. XX wieku państwa arabskie (Egipt, Syria, Jordania) przy wsparciu ZSRS przygotowywały atak na Izrael. Ten jednak, dzięki wywiadowi wiedział o przygotowaniach.

5 czerwca 1967 roku Izrael zaatakował Syrię i Egipt. Wojna trwała 6 dni i zakończyła się sukcesem Izraela.

Izrael zajął Wzgórza Golan, Zachodni Brzeg Jordanu wraz z Jerozolimą oraz półwysep Synaj.

Aby rozwiązać konflikt arabsko-izraelski rozpoczęto rozmowy. Rolę mediatory wzięły na siebie USA.

W 1978 roku zawarto układ w Camp David, który unormował stosunki Egiptu i Izraela. Na mocy układu pokojowego Egipt odzyskał Półwysep Synaj. Twórcy układu w CampDavid otrzymali Pokojową Nagrodę Nobla.

Dalszą walkę prowadzili Palestyńczycy, którzy chcieli odzyskać niepodległość.

W latach 60. powstała Organizacja Wyzwolenia Palestyny. Jej przywódcą był Jasir Arafat. OWP stosowała metody terrorystyczne.

W 1987 roku Palestyńczycy rozpoczęli powstanie - intifadę. Organizowano strajki, demonstracje, dochodziło do starć z wojskiem izraelskim.

W 1993 roku podpisano porozumienie w Oslo. Izrael miał przekazać Autonomii Palestyńskiej część terenów (Zachodni Brzeg Jordanu, Strefę Gazy). Porozumienie nigdy nie weszło w życie.

Konflikt trwa.

W 1979 roku w Iranie miała miejsce. Władzę przejęli muzułmańscy fundamentaliści. Przywódcą został ajatollah (przywódca religijny) Chomeini.

Rewolucja miała doprowadzić do obalenia dyktatorskiej władzy szachów z dynastii Pahlawi. Zakończyła się podporządkowaniem kraju fanatykom religijnym.

Zamieszanie w Iranie chciał wykorzystać przywódca Iraku Saddam Husajn. Trwająca w latach 1980–1988 wojna nie przyniosła rozstrzygnięcia.

W 1990 roku Irak zaatakował Kuwejt. Celem było przejęcie bogatych złóż ropy naftowej. W konflikt włączyła się koalicja międzynarodowa, której przewodniczyły USA. Irak przegrał.