Reformacja i kontrreformacja na ziemiach polskich

jednolite narodowo

jednolite wyznaniowo

wielonarodowe katolickie

wielonarodowe i wielowyznaniowe

zachodnią część Królestwa Polskiego

Prusy Królewskie

południowe i wschodnie tereny Wielkiego Księstwa Litewskiego

Mazowsze

mieszczan

chłopów

szlachty ruskiej

szlachty małopolskiej

szlachta była nastawiona antyklerykalnie

uciążliwe było podleganie jurysdykcji kościelnej i płacenie dziesięciny

rozwinął się kult Maryjny

odczuwano zagrożenie ze strony katolickiej monarchii Habsburgów

polskich Tatarów

Ormian

szlachty małopolskiej i litewskiej

mieszkańców Gdańska