Zenbaki HAMARTARRAK

Bi zenbaki hamartar konparatzeko:
- Ezkerretik eskubira posizio bakoitzeko zifrak konparatu.

ADIBIDEZ:

5.2 ZENBAKI HAMARTARREN ORDENA

2,82 edo 2,820 edo 2,8200000
BERDINAK DIRA!

63 edo 063 edo 000063 baita ere!

​313,592 eta 313,541
EHUNEKOAK: 3 = 3 (BERDINAK --> JARRAITU)
HAMARREKOAK: 1 = 1 (BERDINAK --> JARRAITU)
UNITATEA: 3 = 3 (BERDINAK --> JARRAITU)
HAMARRENA: 5 = 5 (BERDINAK --> JARRAITU)
EHUNENA: 9 > 4 (EZBERDINAK --> NAHIKOA)

313,592 > 313,541

​313,592 eta 321,441
EHUNEKOAK: 3 = 3 (BERDINAK --> JARRAITU)
HAMARREKOAK: 1 < 2 (EZBERDINAK --> NAHIKOA)

313,592 < 321,441

​2,82 eta 2,829
UNITATEA: 2 = 2 (BERDINAK --> JARRAITU)
HAMARRENA: 8 = 8 (BERDINAK --> JARRAITU)
EHUNENA: 0 < 9 (EZBERDINAK --> NAHIKOA)

2,82 < 2,829

2 8 5, 5 7 1 0
2 8 5, 5 7 0 0
2 8 4, 4 9 0 0
0 3 8, 5 8 2 3

Bi zenbaki hamartarren artean BETI beste zenbaki hamartar batzuk aurki daitezke.

ADIBIDEA:

5.3 ZENBAKI HAMARTAR BAT UNITATE-ORDENA BATERA HURBILDU

BIRIBILTZEA unitate-ordena jakin batetik aurreko zifra hamartarrak ezabatzea da. Horretarako ezabatzen dugun lehenengo zifrari begiratu.

5 edo 5 baino handiago denean, aurreko zifrari unitate bat batu.

HAMARREKOETARA

234,351

ADB:
BIRIBILDU ondorengo zenbakia:

234,351 ⇨ 230

HAMARRENERA 234,351 ⇨ 234,4

234,4 eta 234,400 berdinak dira!

5.4 ERAGIKETAK: BATUKETAK-KENKETAK

Zenbaki hamartarren arteko batuketak eta kenketak egiteko:

- ZUTABETAN jarri, komak bat etortzeko moduan.
- UNITATE BEREKO zenbakiak gehitu edo kendu.

ADIBIDEA:

8,9 + 1,23 + 31,013

Hiru batugai badira eta kenketaren bat tartean badago EZIN da egin hiruak aldi berean, BINAKA egin behar da (ezkerretik eskubira).

5.4 ERAGIKETAK: BIDERKETAK

Zenbaki hamartarren arteko BIDERKETAK egiteko:

- Osoak izango balira bezala BIDERKATU.
- Biderkaduran KOMA jartzeko, biderkagai guztiek dituzten adina zifra hamartar JARRI behar da.

ADIBIDEA:

Kalkulatu 1,23 x 5,4

5.4 ERAGIKETAK: ZATIKETAK

ADIBIDEA: Kalkulatu 129 : 4

Zatidura hamartarra kalkulatzeko:

• Zatiketa zenbaki osoen artean izango bazen bezala EGINGO dugu.

• Koma ondorengo zenbakia jeistean, zatiduran KOMA jarri.

· ZATITZAILEAN zenbaki hamartarrak dituzten zatiketak egiten hasteko, behar den zenbakiarekin bai zatitzailea baita ere zatikizuna BIDERKATU koma desagertarazteko.

• Zatiketa batean zatikizuna eta zatitzailea ZENBAKI BERAREKIN biderkatzen baditugu, zatidura ez da aldatzen.

ZATIKETAREN PROPIETATEA:

ADIBIDEA:

Bider 10, 100, 1000,…

ADIBIDEA:

Zenbaki hamartarrak unitate ostean zeroak dituzten zenbakiekin BIDERKATZERAKOAN, unitate
ostean ageri diren ADINA zero ESKUBIRANTZ MUGITZEN da koma.

53,6 · 1.000

= 53600 3 zero daudenez, koma 3 posizio mugitu

53,6 · 100

= 5360 2 zero daudenez, koma 2 posizio mugitu

Zati 10, 100, 1000,…

Zenbaki hamartarrak unitate ostean zeroak dituzten zenbakiekin ZATITZERAKOAN, unitate
ostean ageri diren ADINA zero EZKERRERANTZ MUGITZEN da koma.

= 0,0536 3 zero daudenez, koma 3 posizio mugitu
= 0,536 2 zero daudenez, koma 2 posizio mugitu

53,6 : 1.000
53,6 : 100

BIDERKETA ETA ZATIKETA BEREZIAK

ADIBIDEA:

Bider 0,25 0,5 …

Zati 0,25 0,5…

Zati 0,25 egitea zenbaki bat, bider 4 egitea da.

Zati 0,5 egitea zenbaki bat, bider 2 egitea da.

25 : 0,25 = 25·4 = 100

28 : 0,5 = 28·2 = 56

Bider 0,25 egitea zenbaki bat, ZATI 4 egitea da.

Bider 0,5 egitea zenbaki bat, ZATI 2 egitea da.

26 · 0,25 = 26:4 = 6,5

28 · 0,5 = 28:2 = 14

FITXA3: 4-5-6-7-8-9-10 ARIKETAK

• Fitxa 1:

  6,7amx,8, 10abc, 14abc, 15abc

• Fitxa 2:

  1abc, 2abc, 4ac, 5, 6abc,

• 7def, 8ab

• Fitxa 3:

  2abc, 3abc, 4abchi, 8def