การให้เหตุผลที่สมเหตุผล

การสรุปจากข้อมูลเฉพาะเจาะจงไปยังข้อสรุปทั่วไป

การสรุปจากข้อมูลทั่วไปไปยังข้อสรุปเฉพาะเจาะจง

ตรรกะอนุมาน (Deduction)

การใช้หลักเหตุผลในการสื่อสาร

การอนุมาน (Deduction) คือ
- การให้เหตุผลจาก ข้อมูลทั่วไป ไปยัง ข้อสรุปเฉพาะเจาะจง
- การอนุมานที่ถูกต้องจะให้ ข้อสรุปที่สมเหตุผล 'หาก' ข้อมูลทั่วไปเป็นจริง
มนุษย์ทุกคนต้องตาย(ข้อมูลทั่วไปเป็นจริง) อาจารย์บอมเป็นมนุษย์ อาจารย์บอมจึงต้องตาย(ข้อสรุปเฉพาะจึงสมเหตุผล)

ตรรกะอุปมาน

การให้เหตุผลจากข้อมูลเฉพาะเจาะจงหลาย ๆ ข้อไปสู่ข้อสรุปทั่วไป การอุปมานไม่ให้ข้อสรุปที่แน่นอนเหมือนการอนุมาน แต่เป็นข้อสรุปที่น่าเป็นไปได้

หงส์ที่เห็นตัวแรกเป็นสีขาว เห็นตัวที่ 2-3-4 ก็เป็นสีขาว (ข้อเสนอเฉพาะเจาะจงหลายข้อ) หงส์น่าจะเป็นสีขาวทุกตัว (ข้อสรุปทั่วไปที่น่าเป็นไปได้

การให้เหตุผลที่ 'สมเหตุผล'

เหตุผลนั้นต้อง

เป็นกฏธรรมชาติ
พิสูจน์ได้เชิงประจักษ์ (มีหลักฐานยืนยัน)

สรุปการให้เหตุผลที่สมเหตุผล

การสรุปจากข้อมูลเฉพาะเจาะจงไปยังข้อสรุปทั่วไป

การสรุปจากข้อมูลทั่วไปไปยังข้อสรุปเฉพาะเจาะจง