Giriş

Türkiye'nin sanayi yapısı, tarih boyunca hammadde ve yatırım malları ithalatına bağımlılığıyla belirginleşmiştir. Ekonomideki dış ticaret açığının temel kaynakları arasında enerji, kimya, ana metal, makine ekipmanı, haberleşme, radyo-televizyon, tıbbi ve optik cihazlar gibi sektörler yer almaktadır.

İthalat Kavramı ve Temel Kavramlar

İthalat, kısa tanımıyla bir yabancı ülkeden veya serbest bölgelerden ülke sınırları içine mal transferini ifade eder. İthalatçılar, gümrük dairesine kayıtlı, kimlik veya vergi numarasına sahip gerçek kişiler veya tüzel kişilerdir.

​İthalat, yürürlükteki ithalat mevzuatı ile gümrük mevzuatına uygun seklide ihtiyaç duyulan malların yabancı bir ülkeden veya serbest bölgelerden ülke sınırları içerisine transfer edilmesini veya ithalat olarak kabul edilecek başka yöntemleri ifade eder.
İthalatçı ise ithalat işlemlerini gerçekleştirmek üzere, gümrük dairesine kayıtlı, kimlik numarasına sahip gerçek kişiler veya Türkiye’de ikamet eden ve vergi numarasına sahip tüzel kişiler ile tüzel kişilik statüsüne sahip olmamakla birlikte yürürlükteki mevzuat hükümlerine istinaden hukuk tasarruf yapma yetkisi tanınan ortaklıkları ifade eder.

​İthalat işlemlerini gerçekleştirmek için gerekli yasal belgelere sahip olmaları gerekmektedir. İthalatın tanımında ve uygulamasında gümrük mevzuatı ve ithalat mevzuatı önemlidir. İthalat, bir ülkenin dış ticaret dengesi üzerinde etkili olan kritik bir süreçtir.
İthalatçı olabilmek için belirli koşulların yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu koşullar arasında tacirlik sıfatının kazanılması, ilgili İthalatçı Birliği'ne üyelik, vergi dairesinden mükellef kaydının alınması ve özel belgelerin gümrüklere bildirilmesi bulunmaktadır.
İthalat işlemleri, ülke yönetimlerinin belirlediği politikalar doğrultusunda gerçekleştirilir ve dış ticaretin yönetiminde kritik bir rol oynar.

İthalat işlemleri ülke yönetimlerinin gerçekleştirmek istedikleri amaçları doğrultusunda belirlenen politikalar ile yürütülmektedir. İthalat sürecinde yürütülen bu politikalar üç başlık altında toplanabilir. Bunlar;

1. Gümrük tarifeleri

2. Tarife dışı engeller

3. Diğer tarife dışı engeller

Gümrük tarifeleri, malların sınırdan geçişi sırasında alınan vergilerdir.
Tarife dışı engeller; ithalat kotaları, ithalat yasakları, ithalat vergiler, anti damping vergiler, ithalat teminatları, teknik ve dar engeller olarak sıralanmaktadır.
Diğer tarife dışı engeller ise sağlık, güvenlik ve çevre konuları basta olmak üzere standartlar ve birtakım politik tercihler dolayısıyla ticareti engelleyici nitelikte davranış tarzı iş yavaşlatma vb. bürokratik engeller bulunmaktadır.