​දත්තයන්ගේ ජීවන චක්‍රය

1. දත්ත නිරිමානය වීම

2. දත්ත සංවිධානය කිරීම/ කළමනාකරණය

3. භාවිතයට නොගැනෙන දත්ත ඉවත් කිරීම

1. ​තොරතුරු නිර් මානය වූ මොහොතේ එහි වටිනාකම උපරිම වුවද එය නිෂ්චිත නොවේ

2. කාලය කෙතරම් ගත වුවද තොරතුරෙහි වටිනාකම ශූන්‍ය නොවේ
   
   

දත්ත සැකසිය හැකි ආකාර

   1.අංක ගණිතමය සැකසීම (Arithmetical process)

   2.දත්ත සංවිධානය (Organizing)

   3.සංඛ්‍යාලේඛන සැකසීම (statistical)

​සාම්ප්‍රදායික දත්ත සැකසුම් මෘදුකාංග වලින් සැකසිය නොහැකි සංකීර්ණ සහ විශාල ප්‍රමාණයේ දත්ත එකතු මහා දත්ත නම් වේ.

​දත්ත සැකසීම සඳහා අභියෝග

5.බෙදාගැනීම/ හුවමාරු කිරීම

6.ප්‍රදර්ශනය කිරීම      

7.විමසීම 
8.යාවත්කාලීන කිරීම
9.තොරතුරුවල පෞද්ගලිකත්වය රැක ගැනීම

​Ø දිනපතා කටයුතු සඳහා

Ø දැනුම වැඩිකර ගැනීමට

Ø තීරණ ගැනීමට

Ø ප්‍රතිපත්ති සකස් කිරීමට

​Ø සැලසුම් කිරීමට හා අධීක්‍ෂණයට

Ø අනාගතය පිළිබඳ පුරෝකථනය

​දත්ත සැකසීම සහ තොරතුරු නිර්මාණය හස්ත මූලිකව (අතින්) සිදු කළ හැකිමුත් පහත දුර්වලතා ඇති වේ.

​මූලික වශයෙන් දත්ත කොටස් 2 කට බෙදා වෙන්කර දැක්විය හැක.

1.සංඛ්‍යාත්මක ආකාරයට (numerical) ප‍්‍රකාශ කළ හැකි දත්ත(Quantitative)

Ø සංඛ්‍යාත්මකව ඉදිරිපත් කළ හැක Ø අංක ගණිතමය ක්‍රියාවලියකට භාජනය කළ හැකිය

Ø අනුපිළිවෙලකට සැකසිය හැකිය Ø විද්‍යාත්මකව සැකසිය හැකිය

                දිග, ස්කන්ධය, උස, කාලය, දිනය

  2.ගුණාත්මක ආකාරයට ප‍්‍රකාශ කළහැකි දත්ත (Qualitative)  

      හැඩය (shape),සෞඛ්‍ය තත්වය, පැහැය, ලස්සන, නමක්

• සැකසීමේ කාලය, ශ්‍රමයක්, ගබඩා කිරීමට අවශ්‍ය ඉඩ වැඩි වීම.

• මානව දෝෂ වැඩිවීම නිසා තොරතුරු වලින් නිවැරදි තීරණ ගැනීම අපහසු වීම

• හස්ත මූලික ක්‍රම තොරතුරු හුවමාරු කර ගැනීමේදී ප්‍රමාණවත් නොවීම.

• ගනුදෙනුකරුට උසස් තත්වයේ සේවාවක් ලබාදීම අපහසු වේ. (ඌන පාරිබෝගික සේවා)

• දත්ත සකස් කිරීමේදී දත්ත අනු පිටපත්වීම්, නොගැලපීම් සිදුවිය හැකිය (අසංගත වීම).

දත්ත වල නොගැලපීම් යනු එකම දත්තය විවිධ ස්ථානවල වෙනස් ආකාරයෙන් පැවතීමයි. එසේ  තිබියදී දත්ත යාවත්කාලීන කිරීම පහසුවෙන් කළ නොහැකිය.

ස්වයංක්‍රීය තාක්ෂණය යොදාගැනීමේ වාසි

• දත්ත සකස් කිරීම, දත්ත ගබඩා කිරීම සහ නැවත ලබා ගැනීම වඩා කාර්යක්ෂම වීම.

• දත්ත සැකසීමට අවශ්‍ය ඉතා අඩු මානව සහභාගීත්වය

• මිනිසුන් භාවිත කල නොහැකි අවස්ථාවන් වලදී දත්ත සැකසිය හැකි වීම

​හස්තීයව දත්ත සකස් කිරීම් සිදු කල නොහැකි අවස්ථා...

1. ​හදිසි විකාශන සංඥා

2. අයහපත් කාලගුණය පිළිබඳව අනතුරු ඇඟවීම

3. ඉක්මන් උපදෙස් ලබාදීම් අවස්ථා

4. අහිතකර විකිරණ හෝ අභ්‍යවකාශ පර්යේෂණ අවස්ථා සඳහා

5. හදිසි අවස්ථා වල ජීවිත ගලවා ගැනීමේ මෙහෙයුම් සඳහා

තොරතුරු හා සන්නිවේදන යුගයේ ආරම්භයත් සමඟ ලෝකය ගෝලීය ගමක් බවට පරිවර්තනය විය.
නිමක් නැති සම්බන්ධතාවය, අන්තර් ක්‍රියාකාරී තාක්ෂණයන්, තොරතුරු බෙදා ගැනීම හා දත්තවල අසීමිත ප්‍රවේශ යනාදිය නිසා වේගවත්, පහසු, කාර්යක්ෂම සහ නිවැරදි  තොරතුරු නිර්මාණය සහ බෙදාහැරීම කල හැකි වේ.

අන්තර්ජාලය, WWW, ජංගම සන්නිවේදනය, ජංගම පරිගණනය සහ වලාකුළු පරිගණනය තාක්ෂණික දියුණුවත් සමඟ ලොව පුරා සිටින සංවිධාන සහ ලෝකය පුරා ක්‍රියාකාරීත්වය සදහා බලපාන ප්‍රධාන මෙවලමක් ලෙස තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය පත්ව තිබේ.

දත්තයන් තොරතුරු බවට පත්කිරීමට යොදාගත හැකි දැනට නිර්මානය වී ඇති සුදුසුම උපකරනය වනුයේ පරිගණකයයි.
එය ඉතා වේගවත්ව, විශ්වාසනීයව හා නිරවද්‍යව දත්ත තොරතුරු බවට පරිවර්ථනය කරයි.

වලාකුළු පරිගණනය

විද්‍යුත් තැපැල්, වෙබ් සම්මන්ත්‍රණ,  පාරිභෝගික සම්බන්ධතා කළමනාකරණය, දත්ත ගබඩා වැනි යෙදවුම් වලාකුළු පරිගණනය දී භාවිතා වේ.
වලාකුලු පරිගනනයේදී  යෙදවුම් හැසිරවීම, වින්‍යාස කිරීම සහ ප්‍රවේශයන් මාර් ගගතව සිදු කිරීමටද හැකිවෙයි.

වර් ග පරීක්‍ෂාව :


ඇතුලත් කරන දත්තය නිවැරදි දත්ත වර් ගයේ පවතී දැයි සොයා බලයි
උදා: සංඛ්‍යා/ පාඨ/ දිනය/ මුදල්

ඇති බව පරීක්‍ෂාව :

දත්ත ඇතුලත් කිරීමකදී ඒවා පවතින බව පරීක්‍ෂා කරයි.
වැදගත් දත්ත ඇතුලත් කිරීම අනිවාර්ය වේ.

උදා: - මුරපදයක් හිස් විය නොහැක

පරාස පරීක්‍ෂාව :


දී ඇති පරාසය තුළ දත්ත තිබේදැයි පරීක්ෂා කරයි

උදා: සංඛ්‍යා, මුදල් හෝ දිනය, කාලය, වයසක් වැනි දත්ත ඇතුලත් කිරීමේදී මෙම ක්‍රමය භාවිතා කරයි