Мәдени мұра 5-сынып

Оқу мақсаты:
5.2.2.3 – Ежелгі дүниенің өнеріне сипаттама беру;
5.2.4.2 – ғылымдардың (арифметика, геометрия,
астрономия, медицина) пайда болып, дамуына
шаруашылық іс-әрекет пен әлеуметтік өзгерістердің
ықпалын сипаттау;
5.2.4.1 – ежелгі қоғамның дамуындағы жазудыңрөлін
сипаттау.

Бағалау критерийлері:

• қоғам өміріндегі жазудың рөлін түсіндіреді;
• ғылымның дамуына шаруашылықтың ықпалын
зерттейді;
• ежелгі дүние мәдениетін сипаттайды.

Тірек сөздер

Гномон – сырық түріндегі күн сағаттарының бір бөлігі;
адамдар ежелгі заманда тәуліктің уақытын гномондар
көлеңкесі бойынша анықтаған.

Клепсидра – ежелгі жабық кеңістікте уақыт өлшеу үшін
қолданылған су сағаттар.

Мәдени мұра – келесі ұрпаққа аса құнды аманат ретінде
қалдырылатын өткеннен қалған мұра.

«Вавилон сапырылысы» - «хаос», «түсініспеушілік» деген
мәнді білдіретін қанатты сөз.

Зиккурат- Құдайларға арналған табыну храмдары. Жоғары қарай кішірейе түсетін деңгейлерінің үстінде ғибадатхана бар.

ЕЖЕЛГІ ЖАЗУ

пиктограмма

сына жазуы

иероглифтері

Финикиялық әліпби

Қытай

Египет

ГИППОКРАТ

Гиппократ

б.з.д. 460 - 370 жж.

«шексіз» бұрама

Архимед

Б.з.д. 287—212 жж.

Бұрама –

шахталар мен
кеме трюмінен

суды айдап
шығаратын

құрылғы. Оны
егіндерге су

жеткізу үшін де

пайдаланды.

Ежелгі Вавилонда күн сағаты ойлап табылды. Олар
уақытты гномонның түсірген көлеңкесі бойынша

анықтаған.

Гномон

Су сағаттары клепсидра деп аталды. Онда су

бір ыдыстан екінші ыдысқа ағып өтетін.

Осылайша қанша сағат «ағып» кеткенін, яғни

өткенін анықтаған.

ЕЖЕЛГІ ЖЕРАСТЫ ҚАЛАСЫ

Дерикую жерасты қаласы

Жерасты қаласының

көрінісі.

Қазіргі Түркия жерінде орналасқан.

ЕЖЕЛГІ СӘУЛЕТ ӨНЕРІ

Вавилонның жетіқабатты

зиккураты

Зиккураттың қазіргі бейнесі

Қазіргі Ирак жерінде орналасқан

«ВАВИЛОН САПЫРЫЛЫСЫ»

Вавилон мұнарасы

1- ТАПСЫРМА

Ежелгі жазу түрлерін анықтаңыз.

Жауабы:

пиктограмма

сына жазуы

иероглифтері

Финикиялық әліпби

Қытай

Египет

2- ТАПСЫРМА

Ежелгі дүниенің өнертабыстарын анықтаңыз.

Жауабы:

«Шексіз» бұрама

Гномон

Клепсидра

3- ТАПСЫРМА

Ежелгі сәулет өнерлерінің орналасқан жерлерін анықтаңыз.

Жерасты қаласы

Зиккурат

Түркия

Рим

Ирак

Грекия

Жауабы:

Жерасты қаласы

Зиккурат

Түркия

Рим

Ирак

Грекия

Қорытынды

•

қоғам өміріндегі жазудың рөлін
түсіндіңіз;

•

ғылымның дамуына шаруашылықтың
ықпалын зерттедіңіз;

•

ежелгі дүние мәдениетін сипаттадыңыз.

Оқу тапсырмасы

Ежелгі дүниенің мәдени мұрасына тағы
қандый мәдени мұраларды жатқызуға
болады?