NOLI ME TANGERE & EL FILIBUSTERISMO

​Noli Me Tangere is Latin for "touch me not", an allusion to the Gospel of St. John where Jesus says to Mary Magdelene: "Touch me not, for I am not yet ascended to my Father".

​Rizal started writing Noli Me Tangere towards the end of 1884 in Madrid, he finished writing it in Germany and ready for printing in February 1887. At the time of the novel’s publication, Rizal developed a lung ailment because of malnutrition as he was eating only one meal a day due to lack of money. In the midst of his misery, he received a telegram from Dr. Maximo Viola, who was coming to Berlin. Dr. Viola saved Noli Me Tangere by lending Rizal P300.00 for the printing of 2,000 copies of the novel. Before Dr. Viola’s offer of help came, Rizal was about to burn the novel’s manuscript in desperation.

“Maaga pa lamang ng araw na iyon ay nakapagsimba na sina Maria at Tiya Isabel. Pagkataposmag-almusal ang mag-anak ay nagkanya-kanya na siya ng gawain. Si Tiya Isabel ay naglinisng bahay dahil sa mga kalat bunga ng hapunan ng nakaraang gabi. Nagbuklat naman ng mgakasulatan tungkol sa kabuhayan si Kapitan Tyago. Si Maria Clara ay nanahi habang kausap dinang ama upang malibang ang sarili sapagkat ngayon ang araw ng kanilang pagkikita ni Ibarra at siya ay hindi mapakali sa pananabik na masilayan ang kanyang sinisinta.Napagpasyahan na siya ay magbakasyon sa San !iego sapagkat nalalapit na ang pista doon.Pamaya-maya ay dumating na si Ibarra at hindi maikakailang nataranta ang dalaga. Pumasokpa ito sa silid at tinulungan naman siya ni Tiya Isabel na ayusin ang sarili. "umabas rin ito at nagkita ang dalawa sa bulwagan."

The first to talk was Maria Clara:

​Lagi mo ba akong naaalala?

​

​Sumagot si Ibarra:

​

​Maaari ba kitang makalimutan?

​In his second novel, El Filibusterismo, a Spanish term for “The Subversion”. Rizal started writing it in October 1887 while practicing medicine in Calamba. He continued writing it in London, Paris and Madrid. He finished the manuscript in Biarritz on March 1891. El Filibusterismo was published in Ghent, Belgium in September 1891. Like in Noli, Rizal’s resources were limited and to meet the publication expenses, Rizal boarded a small room and ate in the cheapest restaurants. He often ate only bread and coffee, and only once a day. When all hope seemed to have been lost, an unexpected friend, Valentin Ventura from Paris , sent Rizal 200 francs to cover the novel’s publication expenses

Sa isang anekdota ni Rizal, ikinuwento n'ya nang minsang lapitan si Pilosopong Tasio ng dalawang bata. Isa sa mga bata ay may ikinukubling ibon sa kamay. Para subukin ang talino ng matanda, pinahulaan nila dito kung ang ibon ay buhay o patay.

Kung sasabihin ni Pilosopong Tasio na buhay ang ibon, sasakalin ng bata ang leeg nito para pasinungalingan siya. Kung sasabihin n'ya naman na ang ibon ay patay, pakakawalan lang ito ng bata para pakitang nagkamali siya.

Buhay ba o patay? Ano man ang isagot ni Tasio, mapapahiya siya sa mga bata. Kung kaya sinabi ng maalam na matanda,

"Ang sagot ay nasa inyong mga kamay".