• Ο πολιτισμός που αναπτύχθηκε στην ηπειρωτική Ελλάδα​ κατά την ύστερη Εποχή του Χαλκού: 1600-1100 π.Χ..

​

• ​Σημαντικότερο κέντρο: Μυκήνες

​

• ​Ανασκαφή βασιλικών τάφων: Ερρίκος Σλήμαν

​Ορισμός

• ​Περίοδος βασιλικών τάφων: 1600-1450 π.Χ. - Δεν υπάρχουν ίχνη ανακτόρων.

• ​Ανακτορική φάση: 1400-1200 π.Χ. Μυκήνες - Τίρυνθα - Πύλος - Θήβα

​Περίοδοι Μυκηναϊκού Πολιτισμού

​Τα ανάκτορα

• ​Στην κορυφή οχυρωμένων ακροπόλεων

• ​Πολυδύναμα διοικητικά κέντρα των διαφόρων επικρατειών

• ​Κέντρο: Πελοπόννησος - ειδικά η Αργολίδα

​Επιρροή από τους Μινωίτες

• Στενή επιρροή από την Κρήτη ήδη από τον 17ο αιώνα (από την περίοδο των Νέων Ανακτόρων)

• Αφομοίωση στοιχείων από τους Μινωίτες - χωρίς να χάσουν τη δική τους ταυτότητα

• Δανείστηκαν:

1. τεχνολογικά επιτεύγματα

2. μορφές τέχνης

3. την ιδέα της γραφής​

​Πρωτοτυπία - Δημιουργικότητα Μυκηναίων

​Μνημειακή αρχιτεκτονική

​- Θολωτοί τάφοι

​- Κυκλώπειες οχυρώσεις

​Η οικονομία των Μυκηναίων

• ​Γεωργία

• ​Κτηνοτροφία

• ​Βιοτεχνικοί κλάδοι (ελεφαντουργία, λιθοτεχνία, μεταλλουργία)

• ​Ναυτιλία - Εμπόριο (ειδικά από τα μέσα του 15ου αιώνα, όταν κατέλαβαν την Κνωσό, οι Μυκηναίοι κυριαρχούν στη Μεσόγειο)

• ​Θαλάσσια εξάπλωση όχι μόνο με ειρηνικό τρόπο (Τρωικός πόλεμος)

​Ο πολιτισμός της μυκηναϊκής κοινής

​Στοιχεία που συνδέουν τα ελληνικά φύλα κατά τη μυκηναϊκή εποχή:

• ​κοινή γλώσσα (με γραπτές μαρτυρίες στη Γραμμική Β)

• ​κοινή θρησκεία - μεταθανάτιες δοξασίες - κοινά έθιμα και πρακτικές ταφής

• ​κοινή κοινωνικοπολιτική οργάνωση - κοινοί θεσμοί

Η ιεράρχηση της μυκηναϊκής κοινωνίας

• ​Άναξ: στην κορυφή της πυραμίδας - κατοικεί μαζί με την οικογένειά του στο ανάκτορο, το κέντρο εξουσίας

• ​Αυλικοί και ιερατείο

• ​Δήμοι: οι κάτοικοι κάθε περιοχής - πολυάριθμοι, οργανωμένοι σε χωριά, γύρω από το διοικητικό κέντρο, το ανάκτορο - γεωργοί, κτηνοτρόφοι, τεχνίτες

• ​Δούλοι

​Γραμμική Β

• ​Πινακίδες στην Κνωσό (μετά το 1400 π.Χ.) και την Πύλο - αργότερα και στη Θήβα, τις Μυκήνες, την Τίρυνθα και τα Χανιά

• ​Αποκρυπτογράφηση (το 1952) από τον Μ. Βέντρις και τον Τζ. Τσάνγουικ

• ​Γλώσσα: ελληνική

• Συλλαβική γραφή

• ​Ίσως εξέλιξη της Γραμμικής Α

​Γραμμική Β - Προέλευση

• είτε από την ηπειρωτική Ελλάδα μεταφέρθηκε στην Κρήτη

• είτε προήλθε από τη Γραμμική Α στην Κρήτη και πέρασε στην Ελλάδα

​Γραμμική Β - Μαρτυρίες

• Πινακίδες που καταγράφουν εμπορικές - οικονομικές δραστηριότητες: διακίνηση γεωργικών και κτηνοτροφικών προϊόντων

• ​Πληροφορίες για τη διοικητική οργάνωση και τη θρησκευτική ζωή

• ​Εξειδικευμένοι γραφείς που εργάζονταν στα ανάκτορα

• ​Εξαφάνιση μετά την πτώση των ανακτόρων (1200 π.Χ.)

​Κυριαρχία Μυκηναίων στο Αιγαίο

• ​Μετά το 1450 π.Χ.: οι Μυκηναίοι θαλασσοκράτορες

• ​Αποικίες και εμπορικοί σταθμοί στο Αιγαίο και τα μικρασιατικά παράλια

• ​Αναζήτηση πρώτων υλών και αγορών: Εγγύς Ανατολή, νότια Ιταλία, Σικελία, Ισπανία, Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη (σποραδικά), Κύπρος, Χετταίοι

​Η παρακμή του Μυκηναϊκού κόσμου

1200 π.Χ.

• Ανάκτορα, ακροπόλεις και οικισμοί καταστρέφονται.

• ​Η Γραμμική Β εξαφανίζεται (τα ελληνικά θα εμφανιστούν ξανά τον 8ο αι. π.Χ.).

Αίτια:

• μετακίνηση νέων ελληνικών φύλων (κάθοδος των Δωριέων)

• εσωτερικές αναταραχές

• αναστάτωση στην ανατολική λεκάνη της Μεσογείου (πτώση κράτους Χετταίων - επιθέσεις λαών της θάλασσας κατά της Αιγύπτου)

Πολλά στοιχεία του μυκηναϊκού πολιτισμού θα επηρεάσουν και τις επόμενες φάσεις του ελληνικού πολιτισμού.