CZAS AKCJI - "DŻUMA" ALBERT CAMUS

• Czas akcji "Dżumy" rozpoczyna się 16 kwietnia 194. r., a kończy się w lutym następnego roku;

• 194. r. - czas bliżej nieokreślony, ale zawężony do któregoś roku z dekady czterdziestych lat XX wieku.

• Obiektywnie mierzony upływ czasu mierzony: dniami, tygodniami, miesiącami.

• Czas psychologiczny - koncentracja na jednej chwili, konkretnym momencie przy jednoczesnym pominięciu kilku tygodni.

• 10 miesięcy - od pierwszego szczura do wybuchu euforii z powodu opanowania pierwszej fali... :0

Miejsce akcji "Dżumy"

• Oran – 200-tysięczne miasto w pn. Afryce w Algierii, prefektura francuska;

• zwykłe („na pierwszy rzut oka"), brzydkie („Pięknie bywa tylko zimą"), nijakie, „czas mija tu łatwo"

• „banalny wygląd miasta i życia" - mieszkańcy Oranu są zwykli, nie wyróżniają się niczym: „wszyscy nasi współcześni są tacy"

• hiperbolizacja brzydoty miasta - „miasto pozbawione malowniczości, roślinności i duszy" - w lecie pożary, popiół i palące słonce, wiosna jest tylko na targach, jesienią: ulewy i potop błota;

• oniryzm - „człowiek zapada tu wreszcie w sen"

"DŻUMA" - ZNACZENIE TYTUŁU

• „to, co odnosi się do wszelkie zła na tym świecie, odnosi się również do dżumy" Bernard Rieux do Jeana Tarrou

• DŻUMA JAKO ZŁO

ZŁO JEST W KAŻDYM CZŁOWIEKU

• „cierpiałem na dżumę długo przedtem, zanim poznałem to miasto i tę epidemię" J. Tarrou

• „Nie chciałem być zadżumionym, tylko tyle" J. Tarrou o braku zgody na karę śmierci

• „każdy nosi w sobie dżumę" J. Tarrou

• „bakcyl dżumy nigdy nie umiera i nie znika"

Obowiązkiem każdego człowieka jest niedopuszczenie do uwolnienia bakcyla dżumy - bakcyla zła, by nie krzywdzić bliźnich.

​

2 metaforyczne rozumienie tytułu:

• dżuma jako kataklizm

• potężny, nieobliczalny, spadający na ludzi nieoczekiwanie,

• nieprzewidywalny żywioł, z którym człowiek przegrywa mimo wytężonej walki

• null

• 
  

3 metaforyczne znaczenie tytułu:

• dżuma jako wojna

• oblężenie miasta,

• segregacja ludności,

• kremacja zwłok,

• izolowanie chorych,

• rozłąka z bliskimi.

4 metaforyczne znaczenie tytułu:

• dżuma jako absurd

• rzeczywistość pełna jest niewytłumaczalnych absurdów

• życie to ciąg tragicznych wydarzeń

• fatalizm ludzkiej egzystencji - rządzą nami groźne i nonsensowne siły, którym nie sposób się sprzeciwić, wymknąć, pokonać...

• "Co to jednak znaczy dżuma? To życie ot i wszystko".

DŻUMA JAKO POWIEŚĆ PSYCHOLOGICZNA

• psychologiczny upływ czasu - koncentrowanie się na jednych wydarzeniach i pomijanie innych;

• uogólnianie;

• rozważania Bernarda Rieux;

• zwracanie uwagi na przeżycia, emocje, postawy i ich analiza

"DŻUMA" JAKO KRONIKA

• monografia jednego wydarzenia,

• przedstawia dokumenty, liczby, fakty,

• wyodrębnia etapy przebiegu dżumy,

• pokazuje sposoby radzenia sobie z epidemią,

• wskazuje jej przyczyny,

• dążenie do obiektywizmu.

"DŻUMA" JAKO PARABOLA (przypowieść)

• nieokreślony czas,

• nieokreślona przestrzeń,

• metaforyczne znaczenie,

• prosta fabuła,

• niewielu bohaterów

• świat przedstawiony jest jedynie pretekstem do głębszych przemyśleń, do przekazania uniwersalnych prawd o ludzkiej egzystencji

• najważniejsze drugie dno - wnioski filozoficzne, moralne

Konwencje literackie w "Dżumie":

• oniryzm - konwencja snu

• „człowiek zapada tu wreszcie w sen" - senne miasto Oran

• „Ale spali już naprawdę i cały ten czas był tylko długim snem" - rzeczywistość przypomina długi, męczący koszmar

• „Miasto zaludniali ludzie śpiący z otwartymi oczyma"

• absurdalność pojawienia się dżumy, jej końca

Konwencje literackie w "Dżumie":

• PSYCHOLOGIZM

• koncentracja na przeżyciach wewnętrznych, przemyśleniach,

• narracja prowadzona przez bohatera