วรรณคดีสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น (รัชกาลที่ ๑ - ๓)

ร้อยแก้ว

วรรณคดีลายลักษณ์

ร้อยกรอง

วรรณคดีบริสุทธิ์

การแบ่งตามลักษณะ

คำประพันธ์

การแบ่งตามจุดมุ่งหมาย

ในการแต่ง

การแบ่งตามลักษณะ

การถ่ายทอด

การแบ่งตามลักษณะ

เนื้อหา

สาระสำคัญของงานประพันธ์

เรื่องราวทั้งหมด

โครงเรื่อง

ตัวละคร

ฉาก

แก่นเรื่อง

ตัวประกอบ

จิตนาเลือกใช้คำง่าย ๆ เพื่อให้คนอ่านเข้าใจง่าย

จริยาเลือกใช้คำที่มีเสียงและความหมายสอดคล้องกับงานประพันธ์

จิตธิวัตใช้ยากเพื่อให้เกิดความหมายลึกซึ้งกินใจ

รามเกียรติ์

อิเหนา

อุณรุท

นิราศรบพม่าที่ท่าดินแดง

กฎหมายตราสามดวง

พงศาวดารมอญ

ลิลิตพยุหยาตรา

ไตรภูมิโลกวินิจฉัย

ลิลิตพยุหยาตรา เพชรพวง

โดยเจ้าพระยาพระคลัง(หน)

สามก๊ก

ของเจ้าพระยาพระคลัง(หน)

ไตรภูมิพระร่วง

ฉบับพระยาลิไทย

ราชาธิราช (มอญ)

ดาหลัง

สามก๊ก (จีน)

ไตรภูมิโลกวินิจฉัย

นิทานอิหร่านราชธรรม (แขก เปอร์เซีย)

สงคราม เพราะกวีเป็นนักรบ

ความรัก เพราะเป็นช่วงไร้สงคราม

ศาสนา เพราะ กวีส่วนใหญ่เป็น

พระสงฆ์

ถูกทุกข้อ