FILIPINO 8 KABANATA 3 Aralin 1b

Sa pagsusulat ng anumang babasahin, napakahalaga ang pagkakaroon ng sapat na kaaalaman hinggil sa paksa o isyung isusulat. Narito ang ilang paraan o estratehiya upang maging maayos at hitik sa impormasyon ang susulating popular na babasahin:

1. PAGBABASA AT PANANALIKSIK - Magagawa ito sa pamamagitan ng pagkonsulta sa mga libro at iba pang mga materyales

2. OBSERBASYON -Magagawa ito sa pamamagitan ng pagmamasid sa mga bagay-bagay, tao o pangkat, pangyayari, at mga katangian na kaugnay ng paksa

3. PAKIKIPANAYAM O INTERBYU -Magagawa ito sa pamamagitan ng pakikipagpanayam sa mga taong malaki ang karanasan at awtoridad sa paksang hinahanapan ng impormasyon

4. PAGTATANONG O QUESTIONING -Magagawa ito sa pamamagitan ng paglalatag ng mga katanungang nais masagutan hinggil sa paksa

5. PAGSULAT NG JOURNAL -Magagawa ito sa pamamagitan ng pagtatala ng mga mahalagang pangyayari upang hindi makalimutan

6. BRAINSTORMING -Magagawa ito sa pamamagitan ng pangangalap ng opinyon at katwiran ng ibang tao

7. PAGSASARBEY -Magagawa ito sa pamamagitan ng pagpapasagot ng isang questionnaire sa isang grupo ng mga respondent

8. SOUNDING-OUT FRIENDS -Magagawa ito sa pamamagitan ng isa-isang paglapit sa mga kaibigan, kapitbahay, o kasama sa trabaho para sa isang impormal na talakayan hinggil sa paksa

9. IMERSIYON -Magagawa ito sa pamamagitan ng sadyang paglalagay sa saril sa isang karanasan o pakikisalamuha sa isang grupo ng tao

10. PAG-EEKSPERIMENTO -Magagawa ito sa pamamagitan ng pagsubok ng isang bagay bago sumulat ng akda

Ang mga salitang karaniwan at palasak na ginagamit sa mga pang-araw-araw na pkikipag-usap at pakikipagsulat sa mga kakilala at kaibigan ay kabilang sa impormal na mga salita. Ang impormal na salita ay nauuri sa apat.

1.   Lalawiganin (Provincialism)

Gamitin ang mga ito sa mga partikular na pook o lalawigan lamang. Kapansin-pansin ang mga lalawiganing salita, bukod sa iba ang bigkas may kakaiba pang tono ito.

2.   Balbal (Slang)

Halimbawa:

           parak, lespu (pulis)                         tiboli (tomboy)

           iskapo (takas)                                  epal (mapapel)

           istokwa (layas)                                 Praning (baliw)

           erpat (ama)                                       ermat (ina)

           juding (binababae)

3. Kolokyal( Colloquial)

Halimbawa:

           Pormal                                  Kolokyal

             aywan                                  ewan

             piyesta                                  pista

             nasaan                                 nasan

4. Banyaga

Palabuoan ng mga Salitang Balbal

Kung paano binubuo ang mga karaniwang salita, ang pagkalikha ng mga salitang balbal ay mayroon ding pinagmulan. Narito ang kategorisasyon ng mga salitang malimit nating marinig sa kasalukuyan di lamang sa kabataan

1.   Hinango mula sa mga salitang katutuo

Halimbawa:

           gurang (Bikol, Bisaya)- matanda

           utol (Bisaya) – kapatid

           buwang (Bisaya) luko-luko

           pabarabarabay (Tagalog) paharang-harang

2.   Hinango sa wikang Banyaga

Halimbawa:

           tisoy, tisay (Espanyol: mestizo, mestiza)            sisiw ( Ingles: chicks)

           tsimay, tsimoy (Espanyol: muchacha,muchacho)

           kosa ( Russia Mafia: Cosa Nostra)

3. Binaligtad (Inverted 0r Reversed Category)

Halimbawa

gat-bi –bigat             = heavy burden

astig -- tigas             = strong/ influential

 tsikot – kotse            =car

lispu – pulis              = policeman

4.   Nilikha (Coined Words)

Halimbawa

    paeklat – maarte     = overacting

    espi – esposo         = husband

    hanep – papuri   = praise/ appreciation

5.   Pinaghalo-halo ( Mixed Category)

Halimbawa:

 kilig to the bones – paghanga    = crush

in-na-in –naayon/uso =following the trends

6.   Iningles (Englisized Category)

Halimbawa

   weird – pambihira        = rare/unusual

bad trip – kawalng pag-asa = hopeless/fryes, yes, yoo – totoo                       = approved

7.   Dinaglat(Abbreviated Category)

Halimbawa

           KSP – kulang Sa Pansin

           SMB – Style Mo Bulok

           JAPAN – Just Always Pray At Night

8.   Pagsasalarawan o Pagsasakatangian ng Isang Bagay

Halimbawa

    yoyo – (dahil ang relo ay hugis yoyo)

    boga – (dahil ang baril ay parang bumubuga)

    basag, durog – (dahil nawawala sa sariling isip            kapag nakadroga)