SÖZCÜKTE ANLAM AD AKTARMASI DOLAYLAMA BAZI ÖNEMLİ NOKTALAR
Presentation
•
Other
•
12th Grade
•
Easy
ÇiĞdem ÖKMEN
Used 2+ times
FREE Resource
6 Slides • 2 Questions
1
SÖZCÜKTE ANLAM: AD AKTARMASI - DOLAYLAMA - BAZI ÖNEMLİ NOKTALAR
2
AD AKTARMASI (MÜRSEL MECAZ)
Bir söz, anlam ilişkisi dolayısıyla benzetme dışındaki çeşitli ilgilerle bir başka sözün yerine kullanılabilir, bu anlam olayına mürsel mecaz (mecazımürsel) ya da ad aktarması denir.
Dünyanın en iyi raketleri karşı karşıya geldi. / raket → tenisçi
Bayram dolayısıyla üç gün okul yok. / okul → eğitim
Mürsel mecaz, genellikle iki söz arasında “iç - dış, parça - bütün, araç olma” ilişkisi kurularak yapılır. Örneğin “iç”teki söylenilerek “dış”taki kastedilir.
3
Multiple Choice
Marmara’da her yelken
Uçar gibi neşeli
Yukarıdaki dizelerde olduğu gibi, kimi sözler benzetme amacı gütmeden kendi anlamları dışında kullanılır.
Aşağıdaki dizelerin hangisinde, bu örnektekine benzer bir kullanım vardır?
Dalgalan sen de şafaklar gibi ey nazlı hilal
Ben ezelden beridir hür yaşadım hür yaşarım
Etmesin tek vatanımdan beni dünyada cüda
Bastığın yerleri toprak diyerek geçme tanı
Kim bu cennet vatanın uğruna olmaz ki feda
4
Bu dizelerde “yelken” sözüyle “yelkenli” (küçük tekneler) kastedilmiştir. (parça - bütün ilişkisi) ‹lk dizedeki “hilal” sözüyle de “bayrak” belirtilmek isteniyor. “Hilal” de “bayrağın” bir parçasıdır. Dolayısıyla burada da parça - bütün ilişkisi vardır.
5
Bir sözle ifadelendirilecek bir kavramın kalıplaşmış olarak birden fazla sözle anlatılmasına dolaylama denir.
Yavru vatan : Kıbrıs
Derya kuzuları : Balık
Türkiye’nin kalbi : Ankara
Altın Boynuz : Haliç
Bu örneklerde görüldüğü gibi dolaylamada, ilgili varlığın veya kavramın bir işlevi öne alınmaktadır. Yani dolaylamaya “işlevsel bir tanım” demek de mümkündür.
6
Multiple Choice
“Bir tek kelimeyle belirtilebilecek bir kavramı, birden çok kelimeyle anlatmaya ‘dolaylama’ denir.” Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, dolaylama yoktur?
Anadolu’da bağ kütüğüne, “omça” denir.
Yavru vatandan yapılan ihracatta önemli artışlar oldu.
Ormanların kralı, şimdi bir kafeste tutsaktır.
Balıkçı, “Derya kuzuları!”, diye bağırıyordu.
Büyük kurtarıcı, Anadolu’da yeni bir devlet yarattı.
7
Bu son kitabında yazar, bilerek açmadığı ama aralık bıraktığı kapılardan geçmeyi okurlarına bırakıyor.
Verilen parçayı her bakımdan anlamak, kavramak
Sorulan söz öbeğinin parçanın anlamıyla ilişkisini belirlemek
Söz öbeğinde, varsa, mecazlı anlatımları parçayla ilişkilendirerek çözümlemek
8
Bu dizelerde “yelken” sözüyle “yelkenli” (küçük tekneler) kastedilmiştir. (parça - bütün ilişkisi) ‹lk dizedeki “hilal” sözüyle de “bayrak” belirtilmek isteniyor. “Hilal” de “bayrağın” bir parçasıdır. Dolayısıyla burada da parça - bütün ilişkisi vardır.
SÖZCÜKTE ANLAM: AD AKTARMASI - DOLAYLAMA - BAZI ÖNEMLİ NOKTALAR
Show answer
Auto Play
Slide 1 / 8
SLIDE
Similar Resources on Wayground
7 questions
Medya Okuryazarlığı
Presentation
•
University
9 questions
TÜRKÇE DERSİ
Presentation
•
University
11 questions
yetersizlik 6. hafta görme ytrsz
Presentation
•
11th Grade
10 questions
A2 slayt 1
Presentation
•
University
4 questions
Slayt bank auditi
Presentation
•
University
6 questions
MATERYAL
Presentation
•
University
5 questions
türkçe
Presentation
•
KG
Popular Resources on Wayground
24 questions
PBIS-HGMS Day 10
Quiz
•
6th - 8th Grade
10 questions
HCS SCI 03 Summer School Review 3
Quiz
•
3rd Grade
11 questions
Home Scope
Quiz
•
7th - 8th Grade
15 questions
HCS SCI 05 Summer School Assessment 3 Review
Quiz
•
5th Grade
35 questions
Lufkin Road Middle School Student Handbook & Policies Assessment
Quiz
•
7th Grade
18 questions
Geo 11.3 Area of Circles and Sectors
Quiz
•
9th - 11th Grade