แบบทดสอบการขยายความ

ชุมชนชนบทที่เคยเป็นอิสระเปลี่ยนเป็นชุมชนที่ต้องพึ่งพาในการดำรงชีวิตทางเศรษฐกิจ  เขาต้องพึ่งพาสารเคมีและเทคโนโลยีซึ่งตัวเขาเองไม่มีความรู้จริง  ต้องพึ่งพาราคาพืชผลในตลาดโลก  และต้องพึ่งพาการกำหนดราคาของพ่อค้าคนกลางพร้อมกันไปกับนายทุนเงินกู้  ในทางวัฒนธรรมเขาไม่สามารถผลิตและดำรงวัฒนธรรมของเขาเองได้  ต้องพึ่งพาวัฒนธรรมที่คนในเมืองเป็นผู้กำหนด  (โดยเอาอย่างฝรั่ง)  ไม่ว่าจะเป็นการแต่งกาย  การกินอาหาร  ความบันเทิง  และความสัมพันธ์ทางสังคมทุกรูปแบบ ในชีวิตประจำวันเขาใช้เครื่องมือเครื่องใช้ซึ่งตัวเขาเองไม่สามารถผลิตได้  ไม่รู้วิธีบำรุงรักษาซ่อมแซม  แม้แต่สุขภาพของตัวเองก็สูญสิ้น  ความรู้ของสาธารณสุขศาสตร์ตามประเพณีซึ่งเคยมีในชุมชน  ต้องอาศัยการรักษาด้วยตัวยาและเวชบำบัดที่สิ้นเปลืองเงินทองอย่างมาก

เพื่อจะให้คนทิ้งขยะและปล่อยมลพิษน้อยลง  กฎหมายสิ่งแวดล้อมจึงทยอยออกมาไม่หยุด  เช่น     การกำหนดมาตรฐานน้ำเสียหรือมลพิษ  การเพิ่มโทษแก่ผู้ก่อมลพิษ  การกำหนดให้กิจกรรมต่าง ๆรับผิดชอบต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจากมลพิษที่ตนก่อขึ้น  การกำหนดให้อาคารใหญ่ๆ ต้องติดตั้งเครื่องบำบัดน้ำเสีย  การห้ามใช้สารพิษบางชนิด  นอกจากนั้นยังมีมาตรการทางเศรษฐกิจ  เช่น     การเพิ่มค่าเก็บขยะ  การเก็บค่ามัดจำบรรจุภัณฑ์  หรือวัสดุที่เป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อม  เช่น  แบตเตอรี่รถยนต์  น้ำมันเครื่อง

อาหารจีนเป็นอาหารที่ได้รับการยอมรับกันทั่วโลกว่าเป็นยอดแห่งความอร่อย  และมีสรรพคุณบำรุง

ร่างกาย  ทั้งนี้เพราะคนจีนเป็นชนชาติที่คิดค้นในเรื่องการกินมาช้านาน  โดยถือคติว่าเรื่องกินเป็นเรื่องสำคัญยิ่งของชีวิต  เพราะการกินสามารถกำหนดวิถีชีวิตของคนได้  ฉะนั้นอาหารจีนจึงมิใช่เพียงแต่ความอร่อยอย่างเดียว  แต่จะต้องมีความพิถีพิถันในการปรุงแต่ง  และเพียบพร้อมไปด้วยคุณค่าอาหาร  เป็นยาบำรุงรักษาสุขภาพร่างกายได้ด้วย  เพราะความเอาใจใส่เรื่องอาหารการกินนี่เอง  อาหารจีนจึงได้ถูกคิดค้นขึ้นมาใหม่ ๆ อยู่เรื่อย ๆ  จนทำให้มีอาหารจีนจำนวนมากมายหลายร้อยชนิด  มีทั้งที่ถูกที่สุดและที่แพงที่สุดด้วย

สังคมแต่ละสังคมย่อมมีประเพณีและแนวปฏิบัติที่ยึดถือแตกต่างกันไป  การประพฤติปฏิบัติของคนในสังคมก็ย่อมเป็นไปตามประเพณีและสภาพแวดล้อมของสังคมด้วย  ในสังคมไทยใช้การไหว้แทน     การทักทาย  การไม่ส่งของข้ามศีรษะผู้อื่น  หรือการไม่ใช้เท้าเขี่ยสิ่งของแทนมือ  การพูดคุยกันของชายและหญิงก็มีระยะห่างพอสมควร  ในขณะที่สังคมอื่นอาจใช้การจับมือ  หรือการโอบกอดเป็น    การทักทายกัน  การใช้สีดำแสดงถึงความเศร้าโศกในสังคมไทยแตกต่างจากการใช้สีดำแสดงถึง    ความภูมิฐานและเป็นทางการของชาวตะวันตก

ความหมายของ “การเมือง” มีความตระหนักคุณค่าต่างกันในความเข้าใจของแต่ละคน  ความหมายอย่างสามัญ คือ ระเบียบวิธีของสังคมเพื่อสนับสนุนความสุขความเจริญของมนุษย์ในสังคม ทั้งทางด้านส่งเสริมสภาพความเป็นอยู่  และขจัดอุปสรรคและความอยุติธรรมต่างๆ  ความหมายที่แคบกว่านั้นคือกุศโลบายในการสร้างสันติ  ความสงบสุข  และความเจริญของสังคมหรือชาติ  ความหมายที่แคบและค่อนข้างรุนแรง คือ กลยุทธ์ที่จะพิทักษ์หรือให้ได้มาซึ่งสิทธิและอำนาจนานาประการ  และความหมายในทางลบของการเมือง คือ เรื่องสกปรกและเล่ห์เหลี่ยม

ฉันใดก็ฉันนั้น  ในการใช้ชีวิต  เราก็ควรจะเอาตัวเองให้รอด  ให้มีชีวิตที่มั่นคงก่อนจึงจะช่วยคนอื่นได้เต็มที่  ดังคำตรัสของพระพุทธเจ้าที่ว่า  “อตฺตาหิ  อตฺตโน  นาโถ” ซึ่ง ดร.พระมหาบวรวิทย์ รตนโชโต  พระอาจารย์ที่ผมเคารพนับถือบอกว่า  ทำตนให้เป็นที่พึ่งแห่งตนและผู้อื่น  เปรียบเหมือนต้นโอ๊ก     สูงใหญ่ที่สามารถต้านทานลมพายุและเป็นแหล่งพักพิงของนกน้อยและสรรพสัตว์ทั้งหลายได้  แต่ถ้าเราเป็นต้นกล้าแล้วไปชวนนกน้อย   มาทำรัง  เมื่อพายุโหมกระหน่ำคงต้องล้มพังทลายไปด้วยกันอย่างแน่นอน

กวีเอกของโลกอย่างเชกสเปียร์เคยกล่าวไว้ว่า  “ความคาดหวังคือรากเหง้าของความเจ็บปวดทั้งปวง”      

ที่เป็นเช่นนั้นก็เพราะเราเอาใจไปยึดติดกับภาพลวงตาในอนาคต  เราคิดถึงความรักที่อยากจะได้     ตอบกลับมาจากคนรัก  เมื่อความจริงไม่ได้เป็นอย่างที่หวัง  ความทุกข์ก็ย่อมตามมาและยิ่งความจริงแตกต่างจากความคาดหวังมากเท่าไร  ความทุกข์ก็ยิ่งสาหัสมากขึ้นเท่านั้น

ผักและผลไม้ส่วนใหญ่เมื่อปลูกขึ้นเกษตรกรก็จำเป็นจะต้องฉีดยาฆ่าแมลงเพื่อรักษาผลผลิตไม่ให้ถูกศัตรูต่าง ๆ ทำลาย  ดังนั้น  สารพิษจากยาฆ่าแมลงมักจะตกค้างอยู่ในผักและผลไม้อยู่เสมอ  การที่เราซื้อผักและผลไม้มารับประทานจึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องคำนึงถึงความปลอดภัยให้มากโดยปฏิบัติดังนี้  การเลือกซื้อควรเลือกซื้อผักที่แมลงไม่ชอบกัด  เช่น  ตำลึง  มะระ  หน่อไม้  ฟักทอง  เป็นต้น  แต่หากต้องการกินผักอื่น ๆ บ้างก็เลือกผักที่มีรอยกัดของแมลงบ้าง  เพราะแสดงว่ามียาฆ่าแมลงน้อยหรือไม่มีเลย

คนไทยนั้นถือว่าบ้านเป็นสิ่งสำคัญต่อชีวิตตั้งแต่เกิดไปจนตาย  เพราะคนไทยโบราณนั้นใช้บ้านเป็นที่เกิด  การคลอดลูกจะกระทำกันที่บ้านโดยมีหมอพื้นบ้านที่เรียกว่า  หมอตำแย  เป็นผู้ทำคลอด  มิได้ใช้โรงพยาบาลหรือสถานผดุงครรภ์อย่างในปัจจุบันนี้  และที่สุดของชีวิตเมื่อมีการตายเกิดขึ้นคนไทยก็จะเก็บศพของผู้ตายที่เป็นสมาชิกของบ้านไว้ในบ้านก่อนท่จะทำพิธีเผาเพื่อทำบุญสวดและเป็นการใกล้ชิดกับผู้ตายเป็นครั้งสุดท้าย  ดังนั้น  บ้านจึงเป็นสถานที่ที่คนไทยใช้ชีวิตอยู่เกือบตลอดเวลาตั้งแต่เกิดจนตาย

คติชนสร้างสรรค์  หมายถึง  คติชนที่มีการสร้างสรรค์ใหม่หรือผลิตซ้ำในบริบทสังคมไทยปัจจุบันในลักษณะของการสืบทอดคติชนในบริบทใหม่  การประยุกต์คติชน  การ “ต่อยอด” คติชน การตีความหมายใหม่  และการสร้างความหมายใหม่ของคติชน  หรือการนำคติชนไปใช้เพื่อ “สร้างมูลค่าเพิ่ม” หรือเพื่อสร้างอัตลักษณ์ของท้องถิ่นหรือ “ชาติพันธุ์”