ลิลิตตะเลงพ่าย

พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว 

พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย  

สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส

พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกและเจ้าจอมมารดาจุ้ย 

ทรงสักการะบูชาบรรพบุรุษ

ทรงสถาปนางานประพันธ์ของไทย

พระราชทานพระกฐินที่วัดพระเชตุพน 

สดุดีวีรกรรมของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช

การรบบด้วยหอก ดาบ

การรบของคนสมัยก่อน

การรบที่ใช้กำลังคนมากมาย

การต่อสู้กันด้วยอาวุธบนหลังช้าง

คอยวางแผนและจัดทัพเมื่อเผชิญหน้ากับข้าศึก

ควาญช้างคอยบังคับช้างให้ไปในทิศทางที่ต้องการ

คอยดูแลทัพ  คอยสั่งเดินหน้าและถอยทัพขณะรบกับข้าศึก

ถือหางนกยูงซ้ายขวาโบกเป็นสัญญาณ และคอยส่งอาวุธให้แม่ทัพ

ป้องกันหอก ดาบ

เพื่อเป็นศิริมงคล

เพื่อเป็นสัญลักษณ์

ป้องกันขวากหนาม

  พวกพลทัพรามัญ  เห็นไทยผันหนีหน้า ไป่หยุดยั้งช้า ตื่นต้อนแตกฉาน น่านนา

ว่องต่อว่องชิงชัย  ไวต่อไวชิงชนะ   ม้าไทยพะม้ามอญ   ต่างเข้ารอนเข้าโรม

 ธก็ไสสองสารทรง ตรงเข้าถีบเข้าแทง ด้วยแรงมันแรงกาย  หงายงาเสยสารเศิก

 ธุมาการเกิดกระลบ  อบอลเวงฟากฟ้า   ดูบ่รู้จักหน้า  หนึ่งสิ้นแสงไถง  แลนา

เห็นประภาพเจ้าช้าง เชี่ยวกว่าเชี่ยวเหลืออ้าง    

เอิกเอื้ออัศจรรย์                  ยิ่งนา

สองฝ่ายหาญใช่ช้า     คือสีหสู้สีหกล้า     ต่อแกล้วในกลาง                สมรนา

กองทัพตามกันเต้า    เสียงสนั่นลั่นเท้า     พ่างพื้นไพรพัง                    เพิกฤา

ดังตรลบโลกแล้     

ฤาบ่ร้างรู้แพ้   

ชนะผู้ใดดาล                       ฉงนนา

ดูคะคลำคะคล่ำ         บ่รู้กี่ส่ำสับสน

 ศรต่อศรยิงยืน           ปืนต่อปืนยิงยัน

อุดอึงโห่เอาฤกษ์        เอิกอึงโห่เอาชัย

เงื้อดาบฟันฉะฉาด     ง่าง้าวฟาดฉะฉับ

องค์บิดาชราแล้ว ควรฤาแคล้วไกลห่าง

โหรควงคงทำนาย ทายพระเคราะห์ถึงฆาต

คะเนนึกแสยงฤทธิ์ บพิตรไปเทียบทัพหลวง

ก่อนออกรบตริตรอง กลัวจะต้องเสียศักดิ์ศรี

พระเจ้าบุเรงนองกับพระมหาอุปราชา

พระเจ้านันทบุเรงกับพระเจ้าตะเบงชะเวตี้

สมเด็จพระนเรศวรฯกับสมเด็จพระเอกาทศรถ

พระมหาอุปราชากับสมเด็จพระนเรศวรฯ