อิศรญาณภาษิต

ฆ่าควายเสียดายพริก

น้ําพึ่งเรือเสือพึ่งป่า

เดินตามหลังผู้ใหญ่หมาไม่กัด

วัวสันหลังหวะ

ผีเรือน

คนสามขา

ชายข้าวเปลือก

งูเห่า

ของสิ่งใดเจ้าว่างามต้องตามเจ้า

เดินตามรอยผู้ใหญ่หมาไม่กัด

ค่อยดําเนินตามไต่ผู้ไปหน้า

พ่อแม่เลี้ยงปิดปกเป็นกกกอ

ให้รู้จักทําความสะอาดหนทางสัญจรให้เรียบร้อย

ให้กล้าหาญที่จะต่อสู้กับผู้ที่ขัดขวางการทํางาน

ให้พิจารณาว่าควรจะกล่าวหาผู้อื่นโดยไม่มีความผิดหรือไม่

ให้รู้จักคิดใคร่ครวญ ไตร่ตรองก่อนที่จะพูดหรือทําสิ่งใด

กลอนนิราศ

กลอนเพลงยาว

โคลงเพลงยาว

กาพย์เพลงยาว

สอนให้ดูแลหน้าตาตนเองให้สะอาดสะอ้านงดงามตลอดเวลา

สอนให้รู้จักใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์แม้เวลาจะนอนก็สามารถดูแลตนเองได้

เปรียบเทียบว่าเราควรสํารวจจิตใจตนเองอยู่เป็นนิจว่าคิดดี ใฝ่ดีอยู่หรือเปล่า

เปรียบเทียบว่าให้สํานึกตนเองอยู่เสมอว่าเกิดในตระกูลสูงหรือต่ํา

เจ้าอิศรญาณ

หม่อมเจ้าอิศรญาณ

เจ้าอิสรญาณ

หม่อมเจ้าอิสรญาณ

เสียดสีประชดประชันผู้อื่น

ตําหนิพฤติกรรมของผู้ที่กระทําผิดต่อผู้อื่น

บันทึกประวัติศาสตร์ความขัดแย้งของบุคคลในสมัยหนึ่ง

สั่งสอนเตือนใจให้ฉุกคิดก่อนทําสิ่งใด และการปฏิบัติต่อผู้อื่น

สอนโดยการยกตัวอย่างประกอบชัดเจน

สอนโดยการประชดประชันเหน็บแนม

สอนโดยการบอกเป็นนัย

สอนโดยการบอกตรงๆ

กลอนดอกสร้อย

กลอนสักวา

กลอนนิราศ

กลอนบทละคร