อิศรญาณภาษิต

หม่อมเจ้าอิศราภรณ์

หม่อมราชวงศ์อิศรญาณ

หม่อมเจ้าอิศรญาณ

รัชกาลที่ ๕

เพื่อใช้ในการเรียนรู้

เพื่อให้เป็นคำสั่งสอนและคติในการดำเนินชีวิต

เพื่อให้เป็นแนวทางในการแต่งกลอนเพลงยาว

เพื่อให้รู้สำนวน สุภาษิต คำพังเพยของไทย

ถ้อยคำหรือข้อความที่กล่าวกันมาช้านาน มีความหมายดี

สำเร็จด้วยใจ

มีระยะยาวหรือยืดออกไป

ความดี ความงาม เจริญรุ่งเรือง

ลิงได้แก้วจากคน

ลิงได้แก้วมา ลิงเก็บไว้อย่างดีเพราะเป็นของมีค่า

คนยื่นแก้วให้ลิง

ผู้ที่ไม่รู้คุณค่าของสิ่งมีค่าที่ได้มาหรือที่มีอยู่

กลอนเพลงยาว

กลอนสุภาพ

โคลงสี่สุภาพ

กาพย์ยานี ๑๑

ค่อยเดินตามผู้ใหญ่เมื่อไปหน้า ใจความว่าผู้มีคุณอย่าหุนหวน

ไม่ควรก้ำเกินหน้าก็อย่าเกิน อย่าเพลิดเพลินคนชังนักคนรักน้อย

สูงอย่าให้สูงกว่าฐานนานไปล้ม จะเรียนคมเรียนเถิดอย่าเปิดฝัก

ของสิ่งใดเจ้าว่างามต้องตามเจ้า ใครเลยเล่าจะไม่งามตามเสด็จ

จงฟังหูไว้หูค่อยดูไป

เชื่อน้ำใจดีกว่าอย่าเชื่อยุ

ค่อยดำเนินตามไต่ผู้ไปหน้า

ปุถุชนรักกับชังไม่ยั่งยืน

รักกันไว้ดีกว่าชังระวังการ

ถึงบุญมีไม่ประกอบชอบไม่ได้

หญิงเรียกแม่ชายเรียกพ่อยอไว้ใช้

จะเรียนคมเรียนเถิดอย่าเปิดฝัก

คนมีปัญญา

คนเฒ่าคนแก่

คนไม่อยู่กับร่องกับรอย

คนที่ยังมีกิเลสหนา

ฆ่าควายต้องใช้พริกทั้งสวนจึงเกิดความเสียดาย

ทำการใหญ่ไม่ควรตระหนี่

กระเสือกกระสนดิ้นรน

ทำการใหญ่ใจต้องนิ่ง