ОПЕРАЦИЯЛЫҚ ЖҮЙЕ ДЕГЕНІМІЗ НЕ?

• Процессорды басқару — тапсырмаларды кезекпен орындауды ұйымдастырады.

• Жедел жадты басқару — бағдарламалар мен деректерді уақытша сақтайды.

• Файлдық жүйені ұйымдастыру — файлдарды сақтау, көшіру, жою, іздеу.

• Енгізу-шығару құрылғыларын басқару — пернетақта, монитор, принтер, т.б.

• Қолданушымен өзара әрекет — графикалық немесе мәтіндік интерфейс арқылы.

• Бағдарламаларды орындау және бақылау — қолданбаларды іске қосу, тоқтату.

ОПЕРАЦИЯЛЫҚ ЖҮЙЕНІҢ НЕГІЗГІ ҚЫЗМЕТТЕРІ

ОПЕРАЦИЯЛЫҚ ЖҮЙЕНІҢ ҚҰРАМДАС БӨЛІКТЕРІ

• Ядро (Kernel) – жүйенің негізгі бөлігі, барлық ресурстарды басқарады.

• Қабық (Shell) – қолданушы мен ядро арасындағы байланыс ортасы.

• Файлдық жүйе – ақпаратты ұйымдастырып, файл түрінде сақтайды.

• Жүйелік утилиталар – компьютер қызметін жеңілдететін бағдарламалар.

​ОПЕРАЦИЯЛЫҚ ЖҮЙЛЕРДІҢ ТҮРЛЕРІ

• Бір қолданушылық және көп қолданушылық
  → Бір немесе бірнеше адамның бір уақытта жұмыс істеуіне мүмкіндік береді.

• Бір тапсырмалы және көп тапсырмалы
  → Бір уақытта бір немесе бірнеше бағдарламаны орындай алады.

• Желілік операциялық жүйелер
  → Компьютерлерді желі арқылы біріктіріп, ортақ ресурстармен жұмыс істейді.

• Енгізілген жүйелер (Embedded OS)
  → Теледидар, микротолқынды пеш, телефон сияқты құрылғыларда қолданылады.

КЕҢ ТАРАЛҒАН ОПЕРАЦИЯЛЫҚ ЖҮЙЕЛЕР

• Windows (Microsoft)

• macOS (Apple)

• Linux (ашық кодты)

• Android (мобильді жүйе)

• iOS (Apple смартфондарына арналған)

ОПЕРАЦИЯЛЫҚ ЖҮЙЕНІҢ МАҢЫЗЫ

ҚОРЫТЫНДЫ

Операциялық жүйе — компьютердің ең маңызды бөлігі. Ол аппараттық құралдарды тиімді пайдаланып, бағдарламалардың өзара жұмысын үйлестіреді.
ОЖ болмаса, компьютер тек темір бөлшектер жиынтығы ғана болар еді.