تعریف پرخاشگری در مدرسه

پرخاشگری مجموعه رفتارهایی است که به قصد آسیب رساندن فیزیکی یا روانی به دیگری انجام می‌شود. در مدرسه اشکال آن شامل:

•پرخاشگری فیزیکی (ضربه، هل دادن)

•پرخاشگری کلامی (فحاشی، تهدید)

•قلدری اجتماعی /بازداری (تحقیر، طرد گروهی )

•قابل فشار: آزار در بستر شبکه‌های اجتماعی مدرسه

علل مدرسه ای و اجتماعی پرخاشگری

محیط مدرسه و جامعه نقش محوری در تشدید یا کاهش پرخاشگری دارد:

•فرهنگ رقابتی یا بی‌تفاوتی مدرسه

•نبود قوانین شفاف و ناظر فعال

•همسالان پرخاشگر یا گروه‌های قلدری

•فقر اجتماعی، خشونت محله‌ای و تاثیر رسانه‌ها

علل فردی و خانوادگی پرخاشگری

عوامل فردی

بیان هیجان ضعیف، امتناع از کنترل تکانه، مشکلات سلامت روان ( افسردگی، اضطراب، اختلال نارسایی توجه) و تجربه ضربۀ روانی .

عوامل خانوادگی

الگوهای سرکوب یا خشونت در خانواده، عدم پشتیبانی عاطفی، تنبیه سختگیرانه و بی‌ثباتی اقتصادی یا خانوادگی .

سابقه زیستی

عوامل ژنتیکی، تاخیرهای شناختی یا اختلالات عصبی که واکنش عاطفی و کنترل رفتاری را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

​پیامد های پرخاشگری

تاثیر بر قربانی

اضطراب، افت تحصیلی، انزوا اجتماعی و کاهش احساس امنیت در مدرسه .

تاثیر بر پرخاشگر

ریسک نقص روابط، محرومیت تحصیلی، مشکلات قانونی و تقویت الگوهای رفتاری منفی .

تاثیر بر محیط آموزشی

کاهش کیفیت یادگیری، اضطراب معلمان و فرهنگ مدرسه ناسالم که عملکرد جمعی را تضعیف می‌کند.

مداخلات و مدیریت پرخاشگری

۱)ارزیابی دقیق = شناسایی الگو ها، سطح خطر و نیاز های روانی ـ اجتماعی هر دانش آموز .

۲)مداخلات روان شناختی = رفتار درمانی شناختی ، آموزش مهارت های حل مسئله و مدیریت خشم ‌.

۳)برنامه مدرسه محور = کارگاه های مهارت اجتماعی ، نظام داوری همکلاسی ها و آموزش همدلی .

۴)پیگیری و ارزیابی = ثبت نام ، تنظیم برنامه ها بر اساس بازخورد و ادامۀ حمایت خانواده و مدرسه .

پیشگیری: نقش خانواده و مدرسه

پیشگیری مؤثر نیازمند همکاری خانواده و مدرسه است :

•خانواده : آموزش مهارت های تنظیم هیجان ، الگوهای. رفتار مثبت، ثبات و پشتیبانی عاطفی

•مدرسه: قوانین روشن، برنامه های آموزشی مهارت های اجتماعی ، نظارت فعال و سیاست ضد قهرمانی

•هماهنگی بین سازمانی با خدمت سلامت روان

​مطالعات موردی و تجربیات موفق

چند نمونۀ موفق نشان می دهد ترکیب آموزش مهارت های اجتماعی ، سیاست های ضد قلدری و مشارکت خانواده نتیجه بخش است :

در برنامه های موفق کاهش گزارش های پرخاشگری ، بهبود نمرات و افزایش حس تعلق اجتماعی مشاهده شده است .

جمع بندی و راهبرد های جامع

۱)پیشگیری چند سطحی : همزمان کار با خانواده ، مدرسه و جامعه برای کاهش عوامل خطر .

۲)مداخلات هدفمند : ارزیابی دقیق و مداخلات روان شناختی برای دانش آموزان در معرض خطر .

۳)توسعه ظرفیت مدرسه: آموزش معلمان ، سیاست گذاری روشن ، و ایجاد سامانه گزارش و پیگیری.

∆نکته : راهکار های ترکیبی و‌ پایدار به ایجاد محیطی امن و آرام می انجامد که در آن یادگیری و رشد اجتماعی همه کودکان ممکن می‌شود.

ممنون از توجه شما