• Arxeologiya

• Antropologiya

• Etnografiya

• Numizmatika

​

Tarix fanimizga yordam beruvchi yordamchi yo'nalishlar mavjud

• Yozma

• Moddiy

Tarix fanini o'rganishda manbalarga tayanamiz

​Qadimgi zardushtiylik ta'limoti kitobi hisoblanadi! 12ming qoramol terisiga yozilgan.

"Avesto" O'rta Osiyo tarixiga oid ilk yozma manba

Mil.avv. V asrda yunon tarixchisi "Tarix" kitobini yozgan.

​​Gerodot

Mil.avv. I asr oxirlarida yunon tarixchisi va geografi "Geografiya" nomli asar yozgan.

Strabbon

Eron shohi Doro I buyrug'i bilan yozilgan. Unda O'rta Osiyo shaharlari sanab o'tilgan.

Behustun qoyasi yozuvlari

​Milodiy II asrda yunon tarixchisi "Aleksandrning harbiy yurishlari" nomli asar yozgan.

Arrian

Keyinchalik ibtidoiy jamoalar qarindoshlardan iborat urug' jamolariga bo'lindilar.

Urug' jamolari

Insoniyat tarixining dastlabki bosqichida odamlar jamoa guruhlariga birlashib yashashgan

​Ibtidoiy jamoa tuzumi

Jahondagi barcha xalqlar ibtidoiy jamoa tuzumi davrini boshidan o'tkazgan

Urug' jamoalarining dastlabki davrida qarindoshlar ayol-ona atrofida birlashgan. Shuning uchun bu davr ona urug'i - Matriarxat deb ataladi.

Matriarxat davr

Mehnat qurollari va xo'jalik yuritish shakllari takomillashgani sari urug' jamolarida erkak kishining roli oshdi. Bu esa urug'ga endi erkak kishi boshchilik qilishini anglatgan.

Patriarxat davri

​Eng qadimgi odamlarning dastlabki mehnat qurollari toshlardan yasalgan. Shuning uchun arxeologlar insoniyat tarixining boshlanishini "tosh davri" deb atashgan.

Paleolit
Tosh davri