DOLAŞIM SİSTEMİ

​•Hücrelerin ihtiyaç duyduğu besin , oksijen , suyu veya hormon gibi sıvıların hücrelere gönderilmesi , hücrelerde oluşan atık maddelerin hücrelerden toplanıp boşaltım yapılarına taşıyan sisteme dolaşım sistemi denir.

•Dolaşım sistemi kalp, kan ve damarlar olmak üzere üç kısımdan oluşur

​

DOLAŞIM SİSTEMİ  YAPI VE ORGANLARI

KALP

Gögüs kafesinin koruduğu , genellikle sol tarafımızda bulunan organımızdır.

✓ Kalbimizin büyüklüğü kendi yumruğumuz kadardır.

✓ Kalp, kanı tüm vücuda pompalamakla görevlidir.

✓ Kalp, kaslı yapıdadır. Kalbimizde kalp kası vardır.

DAMARLAR

Kanın içerisinde dolaştığı ince kanallara damar denir.

Damarlar yapı ve görevlerine göre; atardamar, toplardamar ve kılcal damar olmak üzere üçe ayrılır.

​

TOPLARDAMARLAR

✓ Vücuttan toplanan kanı kalbe taşıyan damarlardır.

✓ Akciğer toplardamarı hariç diğer toplardamarlar  kirli (oksijence fakir) kan taşır.

✓ Kan akış hızı, atardamardan yavaş kılcal da­marlardan hızlıdır.

✓ Kan basıncı en düşük damardır.

KILCAL DAMARLAR

✓ Atardamarın ve toplardamarların vücudun her yerine ulaşabilmesi için damarlardan ayrılan ince kollara denir.

✓ Hücrelere madde alışverişini sağlar

✓ Kan basıncı toplardamardan fazla , atardamardan azdır

✓ Kan akış hızı en yavaş olan kılcal damarlardır

ATARDAMARLAR

✓ Kanı, kalpten diğer organlara taşıyan, kalpten

uzaklaştıran damarlardır.

✓ Kan basıncının en yüksek olduğu damarlardır.

Bu nedenle kalınlığı diğer damarlara göre fazladır.

✓ Akciğer atardamarı hariç diğer atardamarlar

oksijence zengin (temiz) kan taşırlar.

✓ Kan basıncı ve kanın akış hızı diğer damarlara

göre fazladır.

✓ En büyük atardamar Aort'tur

KÜÇÜK KAN DOLAŞIMI

•Küçük kan dolaşımında kan, kalp ve akciğerler arasındaki dolaşımıdır.

•Küçükkan dolaşımının amacı; vücutta kirlenen kanın akciğerlerde temizlenmesidir.

•Oksijence fakir (kirli) olan kanın kılcal damarlar ile akciğerlerde bulunan alveollerde gaz değişimi ile kan oksijence zengin (temiz) kan haline değişir.

Sağ Atardamar, → Akciğer → Akciğer  → Karıncık

→ Akciğer Toplardamarı → Sol Kulakçık

​

BÜYÜK KAN DOLAŞIMI

üKanın, kalp ve tüm vucüttaki hücreler arasında gerçekleşen dola­şımdır.

üBüyük kan dolaşımının amacı; oksijence zengin (temiz) olan kanı tüm vücuda dağıtmaktır. Böylece hücrelere besin ve oksijen taşınır.

üDokularda kirlenen (oksijence fakirleşen) kan, kalbe alt ve üst toplardamarlar ile sağ üst odacığa (kulakçığa) gelir.

​

KAN

✓ Damarlar içinde dolaşan kırmızı renkli hayati sıvıdır.

✓ Kan hücreleri ve kan plazması şeklinde iki kısma ayrılır. Kanın %55'i kan plazması, %45'i kan hücrelerinden oluşur.

​

​✓ Besin ve oksijeni hücrelere taşır

✓ Hücrelerde oluşan atık maddeleri ve karbondioksiti uzaklaştırır.

✓ Vücut sıcaklığını ayarlar.

✓ Vücudu mikroplara karşı savunur

✓ Hormon gibi özel sıvıları taşır

✓ Yaralanma olaylarında pıhtılaşma özelliği ile kan kaybını önler

​1. ALYUVAR

✓ Kırmızı kan hücreleridir.

✓ Kana kırmızı rengi içerisindeki hemoglobin verir.

✓ Oksijen ve karbondioksit (solunum gazları) taşımada görev alır.

✓ Kırmızı kemik iliği, dalak ve karaciğerde üretilir.

✓ Üretildiğinde alyuvarların çekirdeği vardır. Ancak zamanla daha çok gaz taşımak için olgun alyu­varlar çekirdeklerini kaybeder.

2. AKYUVAR

✓ Beyaz renkli ve çekirdeklidir

✓ Vücudu mikroplara karşı korur. Mikropları içine alarak sindirir veya anti­kor üreterek mikropları öldürür

✓ Kırmızı kemik iliğinde ve lenf düğümlerinde üretilir.

✓ Vücuda mikrop girdiğinde, hastalık halinde sayıları artar.

3. KAN PULÇUKLARI

✓ Çekirdeksiz ve çok küçük kan hücreleridir.

✓ Kırmızı kemik iliğinde üretilir

✓ Kanın pıhtılaşmasını sağlar. Yaralanma sırasında kanın pıhtılaşmasını sağ­layarak kan kaybını önler.