эстрадиол, прогестерон және т.б. бетте түктің болмауына әсер етеді. Әйелдің көмейі кішкентай (36 мм), дауыс байламдары қысқа, олардың тербелістері жиі, сондықтан дауысы жіңішке.
Қаңқасы мен бұлшық етінің даму ерекшелігі: жамбас сүйектері жалпақ, ал кеуде қуысы мен нығы керісінше қарқынды дамымайды (бірдей дене жүктемесі және жаттығу кезінде).

Аналық жыныс гормондары

 тестостерон және т.б. андрогендер екінші реттік жыныс белгілерінің (бірінші реттік жыныс белгілері - сыртқы жыныс мүшелерінің құрылысындағы айырмашылықтар. Олар ең бірінші, яғни туған сәттен бастап көрінеді) қалыптасуына әсер етеді. Осы гормондар әсерінен қаңқа, шеміршек пен бұлшық ет, сонымен қатар көмей шеміршегі белсенді дамиды.

Аталық жыныс гормондары

Жыныс бездерінің және олардың гормондарының рөлі. Жыныс бездерінің сырттай секреторлық қызметі аналық (жұмыртқа жасушаларының) және аталық (сперматозоидтер) жыныс жасушаларының түзілуі. Ішкі секреция қызметі жыныс гормондарын өндіру.

Биологиялық жетілу

ағза физиологиялық тұрғыда көбеюге дайын болған кезден басталады

Әлеуметтік жетілу –

бұл физиологиялық емес, психологиялық түсінік.

Аналық бездер -

​Эстроген гормоны -

- Әйелдердің екінші жыныс белгілерін дамытады (емшек, жатыр, май ұлпасы)
- Менструалдық циклді реттейді

Аналық бездер -

​Прогестерон гормоны -

- Жүктілікті сақтау
- Жатыр қабырғасын эмбрионға дайындау

Аталық бездер -

​Тестостерон гормоны -

- Еркектердің екінші жыныс белгілерін (сақал-мұрт, дауыс жуандату) қалыптастырады
- Сперматогенезді (сперма түзілуін) реттейді