Қайталау

Кім? не? сұрақтарына жауап береді – адамға, жануарға, затқа, ұғымға қатысты атауларды белгілейді.

Жалпы және жалқы есімдерге бөлінеді:

• Жалқы есім – белгілі бір нақты атауды білдіреді (мысалы: Астана, Алматы, Айгүл).

• Жалпы есім – ортақ атауларды білдіреді (мысалы: адам, қала, кітап, өзен).

• Нақтылы тануға болатын зат атаулары деректі зат есім деп аталады. Олар: мектеп, қағаз, ағаш, қалам, т.б.

• Көзге көрінбегенмен, адамның ойлауы нәтижесінде ғана танылатын құбылыс, ұғым атаулары дерексіз зат есімдер деп аталады. Мысалы: адамгершілік, ақыл, қуаныш, парасат, т.б.

1. Заттың белгісін, сапасын сипаттайды – заттың түсін, көлемін, дәмін, сапасын, ерекшелігін сипаттайды.

2. Сапалық және қатыстық болып бөлінеді:

   • Сапалық сын есімдер – заттың туа біткен қасиетін көрсетеді (мысалы: ақ, биік, тәтті, жақсы).

   • Қатыстық сын есімдер – заттың басқа затқа қатысы арқылы жасалған белгіні білдіреді (мысалы: тас жол, сулы жер, білімді адам).

Сын есімнің сөйлемдегі рөлі:

Сын есімдер сөйлемде анықтауыш қызметін атқарып, зат есімге анықтама береді немесе кейде баяндауыш бола алады. Мысалы:

• Жасыл жапырақтар (қандай жапырақтар? – жасыл).

• Бала ақылды (қандай бала? – ақылды).

Сын есім заттың әртүрлі ерекшеліктерін көрсетіп, оның қандай екенін сипаттауға көмектеседі.