IT11_Bài 2.1+ 2.2_

1

Cơ sở dữ liệu thương mại điện tử để quản lý thông
tin sản phẩm, đơn hàng, thanh toán và vận chuyển

Cơ sở dữ liệu y tế được sử
dụng để lưu trữ thông tin bệnh
nhân, kết quả xét nghiệm, lịch
sử bệnh tật và thông tin về
thuốc. Điều này giúp cung cấp
chăm sóc sức khỏe tốt hơn,
quản lý bệnh án và nghiên cứu
y học.

Y TẾ VÀ CHĂM SÓC
SỨC KHỎE

→ Việc lưu trữ dữ liệu phục vụ các bài toán quản lí không đơn thuần là
việc chuyển các ghi chép trên giấy thành văn bản trên máy tính.

Bài 2.1_ Tiết 7

CƠ SỞ DỮ LIỆU

4

Đánh giá tự học LMS

CHIA NHÓM PHÂN HÓA

5

NHÓM CHUYÊN VIÊN

NHÓM KỸ SƯ

NHÓM HỖ TRỢ

1. Vũ Hà Phan
2. Nguyễn Bảo Sơn
3. Bùi Phạm Anh Thư
4. Phạm Hồng Đức
5. Phạm Quốc Khánh
6. Kiều Việt Bách
7. Nguyễn Lương Anh

1. Phùng Quốc Duy
2. Nguyễn Phương Chi
3. Phan Văn Minh Khôi
4. Phạm Phương Linh
5. Nguyễn Duy Nguyên
Long

1.Lê Trường An
2. Lê Trung Anh
3. Trịnh Phan Anh
4. Trịnh Lâm Châu
5. Nguyễn Liên Hoa
6. Lý Nhật Minh
7. Nguyễn Lê Khánh Chi
8. Nguyễn Đức Quang
9. Lê Kim Thư
10.Hoàng Hữu Tâm
11. Phạm Gia Vinh

Mục tiêu bài học

Liệt kê được các yêu cầu lưu trữ dữ liệu một
cách khoa học

Trình bày được khái niêm cơ sở dữ liệu

HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu các tổ chức lưu trữ dữ liệu khoa học
Học sinh vào LMS chủ đề 2_ Bài 2.1_ Cơ sơ dữ liệu_phần thảo luận trả lời

các câu hỏi sau:

9

1. Nhiệm vụ
Nhiệm vụ 1: Hạn chế dư thừa dữ liệu
1. Giáo viên dạy mỗi môn học bắt buộc phải có một sổ
điểm – bảng điểm môn học. Một bản sao của bảng
điểm môn học được gửi cho giáo viên chủ nhiệm lớp.
Bảng điểm lớp học có cần được lưu trữ không?
2. GV có được có lưu trữ hai giá trị khác nhau về điểm
cuối kì I, môn Toán của HS Nguyễn Hoàng Anh lớp
11A? Hay Giấy khai sinh và Sổ học bạ của HS Nguyễn
Hoàng Anh không giống nhau về ngày sinh? Hãy giải
thích yêu cầu về tính nhất quán dữ liệu trong lưu trữ dữ
liệu?
Nhiệm vụ 2: Sự phụ thuộc phần mềm và dữ liệu
3. Nếu người làm phần mềm phải biết chi tiết cách tổ
chức tệp dữ liệu mới viết được phần mềm, thì mỗi cấu
trúc dữ liệu thay đổi có phải viết lại phần mềm không?
Điều đó gây ra khó khăn, tốn kém không?

2. Hình thức: Nhóm
3. Thời gian: 10 phút

4. Tiêu chí đánh giá

Mức độ

Tốt

Đạt

Chưa đạt

Tiêu chí

Giải quyết
được
chính xác
3/3 câu
hỏi (GV
không cần
gợi ý)

Giải quyết
được
chính xác
2/3 câu
hỏi (GV có
thể gợi ý)

Giải quyết
được
chính xác
dưới 2 câu
hỏi (GV đã
gợi ý)

Trùng lặp dữ liệu

Dữ liệu không nhất quán

Khó quản lí

10

Các tình huống có thể xảy ra

1. YÊU CẦU TỔ CHỨC LƯU TRỮ DỮ LIỆU MỘT CÁCH KHOA HỌC

a. Hạn chế dư thừa trong lưu trữ dữ liệu

• Việc lưu trữ dữ liệu phục vụ các bài

toán quản lí không đơn thuần là
việc chuyển các ghi chép trên giấy
thành văn bản trên máy tính.

• Cần phải tổ chức việc lưu trữ sao

cho có thể hạn chế trùng lặp làm
dư thừa dữ liệu, khắc phục những
lỗikhông nhất quán về dữ liệu.

11

12

b. Sự phụ thuộc phần mềm và dữ liệu

Dữ liệu cần được tổ chức lưu
trữ một cách độc lập với việc
xây dựng phát triển phần
mềm, đảm bảo dễ dàng chia
sẻ, dễ dàng bảo trì phát triển,
đồng thời đảm bảo hạn chế
tối đa việc dữ liệu lặp lại gây
dư thừa dữ liệu và hỗ trợ đảm
bảo tính nhất quán dữ liệu.

2. CƠ SỞ DỮ LIỆU VÀ MỘT SỐ THUỘC TÍNH CƠ BẢN

Theo em nên lưu trữ dữ liệu ở dạng nào là thuận lợi nhất?

13

CSDL là một tập hợp các dữ
liệu có liên quan với nhau,
được lưu trữ một cách có tổ
chức trên hệ thống máy tính.

14

a. Khái niệm CSDL

Dữ liệu không
trùng lặp

Tính không dư thừa

Độc lập dữ liệu với phần mềm

Tính độc lập dữ liệu

Dữ liệu phải thỏa
mãn những ràng
buộc cụ thể

Tính toàn vẹn

Đảm bảo đúng đắn sau các thao tác cập nhật dữ liệu

Tính nhất quán

Dữ liệu phải được bảo vệ an toàn, ngăn chặn được các truy xuất trái phép, chống được việc sao chép dữ liệu không hợp lệ

Tính bảo mật và an toàn

15

b. Một số thuộc
tính cơ bản của
CSDL

Tính cấu trúc

Dữ liệu lưu trữ theo cấu
trúc xác định (dạng bảng)

1. Không. Vì điểm trung bình môn học là kết quả tính toán theo

công thức đã định từ các dữ liệu đã có.

2. Dữ liệu hàng hóa và phần mềm quản lí bán hàng.

Mã sách, Tên sách, Tên tác giả, Nhà xuất bản, Năm xuất
bản, Người mượn sách, Ngày mượn, Ngày hẹn trả, Ngày trả

???

Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam

tạo CSDL chứa thông tin về các chuyến
bay. Tại các phòng bán vé, khi có khách

hàng đến mua vé, bằng cách khai thác

CSDL của hãng, nhân viên bán vé nhanh

chóng cung cấp những thông tin cần

thiết giúp khách hàng quyết định chọn

chuyến bay thích hợp. Sau khi bán vé
cho khách, nhân viên bán vé cập nhật

thông tin vào CSDL.

Theo em, để tạo lập CSDL, cập nhật và khai thác dữ liệu, hãng
Hàng không Quốc gia Việt Nam sử dụng công cụ gì?

Bài 12

HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU

VÀ HỆ CƠ SỞ DỮ LIỆU

Mục tiêu bài học

Liệt kê được các yêu cầu lưu trữ dữ liệu một
cách khoa học

Trình bày được khái niêm cơ sở dữ liệu

HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu hệ quản trị CSDL

Học sinh vào thảo luận và trả lời câu hỏi sau

4

1. Nhiệm vụ
Yêu cầu 1

1. Nêu những khó khăn trong việc khai thác
CSDL nếu không có hệ QTCSDL.
2. Tóm tắt các nhóm chức năng của hệ
QTCSDL.

Yêu câu 2:

3. Hệ thống tra cứu điểm thi tốt nghiệp THPT
sẽ cho HS biết thông tin đầy đủ về Họ tên,
trường lớp, điểm thi cùng kết quả xét tuyển.
Vậy ngoài CSDL điểm thi cần có những gì để
có thể cung cấp cho HS thông tin như vậy?

2. Hình thức: Nhóm
3. Thời gian: 10 phút

4. Tiêu chí đánh giá

Mức độ

Tốt

Đạt

Chưa đạt

Tiêu chí

Giải quyết
được
chính xác
3/3 câu
hỏi (GV
không cần
gợi ý)

Giải quyết
được
chính xác
2/3 câu
hỏi (GV có
thể gợi ý)

Giải quyết
được
chính xác
dưới 2 câu
hỏi (GV đã
gợi ý)

1. Khái niệm hệ quản trị cơ sở dữ liệu

- Hệ QTCSDL là phần mềm cung cấp phương
thức để lưu trữ, cập nhật và truy xuất dữ liệu
của CSDL, bảo mật và an toàn dữ liệu.
- Hệ QTCSDL cũng cung cấp giao diện lập trình
ứng dụng cho các nhà phát triền ứng dụng và
người dùng.
- Một số hệ QTCSDL phổ biến hiện nay như:
Oracle, MySQL, SQL Server,…

20XX

5

Để tạo ra, lưu trữ và sửa đổi một văn bản trên máy tính chúng ta cần một phần mềm sạo thảo văn bản. Để tạo ra và cập nhật một bảng điện tử chúng ta cần một phần mềm bảng tính.
Theo em, một phần mềm hỗ trợ làm việc với các CSDL cần có những nhóm chức năng nào?

Định nghĩa dữ liệu

Cập nhật và truy xuất dữ
liệu

Bảo mật và an toàn CSDL

Giao diện lập trình ứng dụng

Định nghĩa dữ liệu

▪ Khai báo CSDL với tên gọi xác định (quản trị nhiều CSDL)
▪ Tạo lập, sửa đổi kiến trúc bên trong mỗi CSDL
▪ Cho phép cài đặt các ràng buộc toàn vẹn dữ liệu để kiểm soát

tính đúng đắn của dữ liệu

Cập nhật và truy xuất dữ liệu

▪ Cập nhật dữ liệu: thêm, xóa, sửa dữ liệu
▪ Truy xuất dữ liệu: theo các tiêu chí khác nhau (sắp xếp, tìm kiếm,

kết xuất báo cáo,…)

20XX

8

Bảo mật và an toàn CSDL

▪ Kiểm soát quyền truy cập dữ liệu
▪ Kiểm soát các giao dịch để đảm bảo tính nhất quán của dữ liệu

▪ Cung cấp các phương tiện thực hiện sao lưu dự phòng (backup)

Giao diện lập trình ứng dụng

▪ Cung cấp các phương thức và công cụ cho các nhà phát triển ứng

dụng CSDL

Nêu những khó khăn trong việc khai thác
CSDL nếu không có hệ QTCSDL.

Nếu không có hệ QTCSDL, người dùng
phải tự xây dựng lấy giải pháp trực tiếp
tổ chức lưu trữ, cập nhật, truy xuất dữ
liệu. Điều này kéo theo những khó khăn
trong việc phát triển phần mềm, lãng
phí nguồn lực và các tài nguyên khác.

2. Hệ cơ sở dữ liệu

20XX

10

Khi lên mạng để tra cứu điểm thi vào
lớp 10, thông thường trên màn hình
chỉ yêu câu nhập vài dữ liệu tối thiểu,
ví dụ sau khi nhập số báo danh gần
như ngay lập tức em nhận được đầy
đủ thông tin họ tên, trường lớp, điểm
thi cùng kết quả xét tuyển.

Vậy, ngoài CSDL điểm thi cần có
những gì để có thể cung cấp cho em
thông tin như vậy?

2. Hệ cơ sở dữ liệu

- Phần mềm ứng dụng CSDL là
phần mềm được xây dựng tương
tác với hệ QTCSDL nhằm mục đích
hỗ trợ người dùng khai thác thông
tin từ CSDL một cách thuận tiện
theo các yêu cầu xác định.

- Hệ CSDL gồm ba thành phần:
CSDL, hệ QTCSDL và các phần
mềm ứng dụng CSDL.

Hệ QTCSDL và hệ CSDL
khác nhau như thế nào?

❖ Hệ QTCSDL là phần mềm hỗ trợ tạo lập

CSDL, cập nhật và truy xuất dữ liệu.

❖ Hệ CSDL bao hàm hệ QTCSDL, tất cả các

CSDL lưu trữ, quản trị và tất cả các phần
mềm ứng dụng CSDL ấy.

3. Hệ CSDL tập trung và phân tán

Theo em, hệ CSDL tập trung là các phần
mềm ứng dụng CSDL nằm trên một máy
tính, hệ CSDL phân tán là các phần mềm
ứng dụng CSDL nằm trên nhiều máy tính
khác nhau là Đúng hay Sai?

20XX

13

20XX

14

a. Hệ CSDL tập trung

- Hệ CSDL tập trung là hệ
CSDL mà CSDL được lưu trữ
tập trung trên một máy tính.

- Ưu điểm: dễ bảo trì phát triển, thuận lợi trong
công tác đảm bảo nhất quán dữ liệu và an ninh.

- Nhược điểm: khi triển khai trên diện rộng đòi hỏi
mạng máy tính phải ổn định và đường truyền mạng
có tốc độ đáp ứng đủ nhanh.

20XX

15

b. Hệ CSDL phân tán

- Hệ CSDL phân tán là hệ CSDL mà
CSDL được lưu trữ trên nhiều máy
tính khác nhau trên mạng máy tính.

- Ưu điểm: tính sẵn sàng cao, dễ dàng
mở rộng, độ tin cậy và an toàn dữ liệu
được nâng cao.

- Nhược điểm: kiến trúc phức tạp nên
khó thiết kế và triển khai, chi phí duy
trì cao, tính nhất quán của dữ liệu có
thể bịảnh hưởng.

1.

2.