การสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์

ภายหลังจากที่สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึกแก้ไขวิกฤตการณ์ในกรุงธนบุรีจนสงบลงแล้ว

บรรดาขุนนาง ข้าราชการ สมณะ พราหมณ์ และอาณาประชาราษฎร์ได้พร้อมกันอัญเชิญให้

พระองค์เสด็จขึ้นครองราชสมบัติเป็นพระเจ้าแผ่นดินสืบไปเมื่อวันที่ ๖ เมษายน พ.ศ. ๒๓๒๕

​

​สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก

ในระยะแรกพระองค์ประทับในพระราชวังเดิมไปพลางก่อนเป็นการชั่วคราว หลังจากนั้น จึงได้ทรงย้ำยราชธานีจากกรุงธนบุรีข้ามไปอยู่ฟากตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา อันเป็นที่ตั้งของพระบรมมหาราชวังในปัจจุบัน พระองค์โปรดเกล้าฯ ให้สร้างรั้วไม้แทนกำแพงและสร้างพลับพลาไม้ชั่วคราวเพื่อทรงประกอบพระราชพิธีบรมราชาภิเษกขึ้นเป็นปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์จักรี

​

พระบาทสมเด็จบรม
ราชาธิราชรามาธิบดี

​ต่อมาเมื่อมีการก่อสร้างพระบรมมหาราชวังและราชธานีแห่งใหม่แล้วเสร็จใน พ.ศ. ๒๓๒๘

พระองค์โปรดเกล้าฯ ให้มีการสมโภชพระนครและกระทำพิธีบรมราชาภิเษกอีกครั้งหนึ่ง

“กรุงเทพมหานคร บวรรัตนโกสินทร์มหินทรา ยุธยา มหาดิลก ภพนพรัตน

ราชธานีบุรีรมย์ อุดมราชนิเวศน์มหาสถาน อมรพิมานอวตารสถิต สักกทัตติยวิษณุกรรมประสิทธิ์”

หรือที่คนปัจจุบัน เรียกว่า
"กรุงรัตนโกสินทร์"

​

ได้พระราชทานนามพระนครว่า

​ทำไมถึงย้ายราชธานี??

• กรุงธนบุรีถึงแม้ว่าจะเป็นที่ดอน แต่ก็เป็นที่ท้องคุ้ง น้ำเซาะตลิ่งพังอยู่เสมอ

• ส่วนที่ตั้งของพระราชวังก็มีวัดอรุณราชวราราม (วัดแจ้ง) และวัดโมลีโลกยาราม (วัดท้ายตลาด) ตั้งขนาบอยู่ทั้งสองข้าง ทำให้ไม่สะดวกในการขยายพระราชวัง

• ฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยาในบริเวณทำเลที่ตั้งราชธานีแห่งใหม่มีแม่น้ำเจ้าพระยาเป็นคูเมืองทั้งด้านตะวันตกและด้านใต้ ถ้าขุดคลองเป็นคูเมืองเฉพาะเพียงด้านเหนือกับด้านตะวันออกเท่านั้น

• พื้นที่นอกคูเมืองเดิมเป็นพื้นที่ลุ่มที่เกิดจากการตื้นเขินของทะเล ข้าศึกจะยกทัพมาด้านนี้คงกระทำได้ยาก

​ทำไมถึงย้ายราชธานี??