Metrum, rytm, grupowanie

Rytm (gr. ῥυθμός rhytmós – "miara; takt; proporcja") – jeden z elementów dzieła muzycznego odpowiedzialny za organizację czasowego przebiegu utworu.

Cechą rytmu jest zróżnicowanie dźwięków pod względem długości. Dźwięki mogą być akcentowane lub nie. Za pomocą metrum dźwięki organizowane są w grupy metryczne, z czego wynika regularność rozłożenia akcentów. Metrum zatem porządkuje rytm w utworze.

grupy metryczne następują po sobie bez ujmowania ich w takty.

swobodny/ataktowy

grupy metryczne są związane w takty i powtarzają się regularnie przez cały utwór.

​wiązany/ taktowy

Takt – w muzyce europejskiej od ok. połowy XVII w. jest najmniejszym odcinkiem tekstu muzycznego składającego się z nut i/lub pauz, zawartego między dwiema kreskami, zwanymi taktowymi. Wyznacza regularne odcinki czasowe, określone przez metrum^[1].
Takt jest jednostką realizującą schemat metryczny (metrum). Oznacza to, że znajdują się w nim wartości, które podane są w oznaczeniu taktowym umieszczonym na pięciolinii za kluczem.

​Takt

• proste (np. 2/4, 3/4)

• złożone (np. 4/4, który składa się z dwóch taktów prostych: 2/4 + 2/4; 9/8 złożony z trzech taktów 3/8), w których drugi takt również posiada akcent metryczny (słabszy).

​rozkład akcentów

• parzyste:

  dwudzielne (np. 2/4, 6/8)

  czterodzielne (4/4)

• nieparzyste (np. 3/4, 5/4, 9/8)

​liczbę jednostek

​Grupowanie wartości rytmicznych

Wartości rytmiczne należy grupować w sposób właściwy dla danego układu metrycznego. W tym celu należy wyodrębnić w taktach jednostki metryczne wyznaczone przez metrum. Dokonując grupowania w taktach ćwierćnutowych należy wyodrębnić wartości rytmiczne ćwierćnuty. Każda ćwierćnuta jest jedną miarą.