Termohemijskа obradа

Termohemijskom obradom čelika naziva se termička obrada koja se izvodi kao kombinacija termičkog i hemijskog dejstva sa ciljem da se izmeni sastav, struktura i svojstva površinskog sloja.
Ovom termičkom obradom nastaju pored strukturnih promena i promene hemijskog sastava površinskog sloja putem apsorpcije i difuzije elemenata (C, N, Al, Si, Cr, B, …).

Termohemijskа obradа

Difuzija u ovom slučaju predstavlja transport materije iz jednog sloja u drugi pod uticajem okolnosti.

Termohemijske obrade se izvode zagrevanjem delova do temperatura u čvrstoj, tečnoj ili gasovitoj sredini, pri čemu dolazi do obogaćivanja površinskog sloja elementima kao C, N, Al, Si, Cr B i dr. putem difuzije njihovih atoma iz spoljne sredine.

Termohemijskа obradа

U zavisnosti od elemenata koji difunduju u površinski sloj, razlikujemo više procesa
termohemijskih obrada, a to su:
cementacija – obogaćivanje ugljenikom;
nitriranje – obogaćivanje azotom;
karbonitriranje – obogaćivanje ugljenikom i azotom;
cijaniziranje – obogaćivanje ugljenikom i azotom;
kromiranja – obogaćivanje hromom;
siliciranje – obogaćivanje silicijumom;
alitiranje – obogaćivanje aluminijumom;
borimnje – obogaćivanje borom;

Termohemijskа obradа

Difuziono zasićenje metalima

Hromiranje obogaćivanje hromom (Cr)

Alitiranje obogaćivanje alumijiumom (Al)

Siliciranje obogaćivanje silicijumom (Si)

Beriliziranje obogaćivanje berilijumom (Be)

Volframiranje obogaćivanje volframom (W)

Termohemijskа obradа

Difuziono zasićenje nemetalima

Cementacija (čvrsta; tečna; gasovita) obogaćivanje ugljenikom (C)

Nitriranje (gasno; meko) obogaćivanje azotom (N)

Cijanizacija (gasno; tečno) obogaćivanje ugljenikom i azotom (C i N)

Karbonitriranje obogaćivanje ugljenikom i azotom (C i N)

Sulfidizacija obogaćivanje sumporom (S)

Termohemijskа obradа

THO – se uvek izvodi na povišenoj temperaturi jer je proces difuzije brži. THO se postiže:
a) povećanje tvrdoće u površinskom sloju,
b) povećanje otpornosti prema habanju,
c) povećanje otpornosti prema oksidaciji na povišenoj temperaturi,
d) povećanje otpornosti prema koroziji.

Termohemijskа obradа

1. Kako se naziva termička obrada koja kombinuje termičko i hemijsko dejstvo s ciljem izmene sastava, strukture i svojstava površinskog sloja čelika?

2. Koje su glavne promene koje se dešavaju tokom termohemijske obrade čelika?

3. Koji su osnovni elementi koji se koriste za obogaćivanje površinskog sloja čelika tokom termohemijskih obrada?

4. Kako difuzija utiče na proces termohemijskih obrada čelika?

5. Koje su koristi termohemijskih obrada, uključujući povećanje tvrdoće, otpornosti prema habanju, oksidaciji na visokim temperaturama i koroziji?