Maǵlıwmatlar-bul geypara zat yamasa shaxs haqqında úyreniw múmkin bolǵan faktler. Pútkil dunya internet tarmaǵı (WWW): internet arqalı kirisiw múmkin bolǵan veb -betler kompleksi. Veb-brauzer-bul veb betlerdi awdarma etiwshi hám ashıp kórsetiwshi programma.Qıdırıw sisteması-maǵlıwmatlar bazası yamasa internet tarmaǵından maǵlıwmat tabıw ushın paydalaniletuǵın xızmet.Qıdırıw nátiyjeleri-qıdırıw sisteması tárepinen taılǵan betlerge siltemeler dizimi. Pútkil dunya júzlik internet tarmaǵında (WWW) informaciya izlew ushın sizge 2 programmalıq qural kerek boladı : olar veb-brauzer hám izlew sisteması.Pútkil dunya internet tarmaǵı (WWW) qızıqlı hám kewilashar betlerge bay bolıp tabıladı. Sonıń menen birge, olardan paydalıw processinde ayırım qáwiplerge dus keliwińiz múmkin. Internetten paydalanǵanda bul qáwiplerdi aldınan bilıwıńız hám ózińizdiń qawipsizligińizdi támiyinlewińiz kerek. Bul elektron qáwipsizlik (e-safety) dep ataladı.

Informaciya tabıw ushın qıdırıw sistemalarınan paydalanǵanda qorǵalaǵan yamasa nızamǵa qarsı (nızamǵa qayshı) informaciyalar payda bolıwı múmkin. Zıyanlı maǵlıwmatlarǵa dus kelmew ushın tómendegi kórsetpelerge ámel etiń :
• Izlew sózlerin ıqtıyatlılıq menen jazıń. Jetkilikli maǵlıwmat bermeytuǵın hár qanday qáte yamasa ulıwma izlew sózleridi jazbań.

• veb -betti ashıw processinde ol jaǵdayda zıyanlı maǵlıwmatlar bolıwı múmkinligi haqqında eskertiwlerge itibar beriń.

• Barlıq qıdırıw nátiyjeleri isenimli bolmaslıǵın unutpań. Tek ataqlı hám isenimli saytlardıń siltemelerine kiriń.

• Izlewdıń birinshi nátiyjeleri bárháma da eń jaqsısı bolmawi múmkinligin eslep qalıń.

​Veb-brauzerler

Veb-brauzer-pútkil dunya internet tarmaǵında jaylasqan veb -betlerdi kórsetiwshi programmalıq támiynat.Veb -betler internetge gipertekstli belgilew tili (HTML) sıyaqlı kompyuter tilinde jiberiledi. Veb-brauzer onı siz o'qiy alatuǵın tilge awdarma qılıb beredi. Ataqlı veb-brauzerlerge tómendegiler kiredi:

• Google Chrome

• Saparı

• Microsoft Edge

• Firefox.

​Hár bir veb-brauzerde paydalanıwıńız múmkin bolǵan tórt tiykarǵı bólim bar.

Olar tómendegiler:

• Mánzil (izlew)paneli

• Aldınǵa tuymesi

• Artqa tuymesi

• Jańalaw tuymesi


Veb-mánzil ayırım waqıtlarda
URL (Universal Resource Locator)
dep da ataladı.

​Mánzil paneli - siz kirisiwdi qálegen veb-sayt adresi jazılatuǵın maydan.Hár bir veb-sayttıń óz tákirarlanmaydigan atı bar. Mısalı : NASA ushın veb mánzil: www. nasa.gov. Onı “www” dep jazbastan (jazıwǵa ańsat bolıwı ushın ) kemeytiw múmkin.

1. 1-shınıǵıw veb-brauzerdi ashıń.

Mánzil qatarına www. nasa.gov/kidsclub saytı adresin kiritiń. Enter túymesin basıń.

1. 2-shınıǵıw

Bas betten basqa betke ótiw ushın silteme ústine basıń.

1. 3-shınıǵıw

Bas betke qaytıw ushın Artqa tuymesin basıń.

1. 4-shınıǵıw

Basqa betke qayta ótiw ushın Aldınǵa tuymesin basıń.

1. 5-shınıǵıw

Betti qayta júklew ushın Jańalaw tuymesin basıń.

Jaqsı! Siz házir veb-brauzerdiń tiykarǵı funksiyalarınan paydalandingiz