Galego - Xénero e número

​En galego só hai dous xéneros: masculino e feminino

En xeral:
- os masculinos rematan en -o
- os femininos rematan en -a

Hai excepcións: o fantasma, a moto, o diadema, a tribo, etc.

Hai algunhas palabras que teñen a mesma forma:

• Os substantivos que rematan en -ista ou -e:
  o/a artista, o/a dentista, o/a cantante, ...

• Os adxectivos que rematan en -ista, -e ou -z:

  optimista, intelixente, alegre, feliz, ...

• Os adxectivos xentilicios rematados en vogal tónica: o/a hindú

Son masculinos:

• os nomes das letras: o xe, o hache

• os substantivos de orixe grega terminados en -eme ou -oma

• os nomes acabados en -me (agás a servidume, a mansedume)

• os nomes das árbores froiteiras cando o a froita é masculina (agás a figueira)

Son femininos:

• os nomes acabados en -axe (agás o traxe, o paxe, o garaxe)

• os nomes das árbores froiteiras cando o a froita que dan é feminina (agás o castiñeiro)

A norma xeral para substantivos e adxectivos di:

• Fórmase cambiando o -o final por unha -a

  ou

• Engadindo -a cando os nomes rematen en -r, -ín, -z ou vogal tónica.

• Os rematados en -on, poden facelo en -oa ou -ona.

Para os adxectivos:

• Aqueles que rematan en -án, forman o feminino en -á (curmán/curmá, cidadán/cidadá) ou en -ana (folgazán/folgazana).

• Aqueles que rematan en -es, fano en -esa (vigués/viguesa, chinés/chinesa) agás cortés, que non varía.

Formacións especiais de xénero

• Palabras que forman o feminino diferente: heroe/heroína, sacerdote/sacerdotisa, profeta/profetisa, poeta/poetisa, xudeu/xudía, rei/raíña, galo/galiña, príncipe/princesa,...

• Palabras cuxo significado cambia ao cambiar o xénero: o río/a ría, o bolso/a bolsa, o manto/a manta, o pozo/a poza,...

Regras de formación do plural

• Palabras rematadas en vogal, ditongo ou -n: engádeselles -s

• Palabras rematadas en -r ou -z: engádeselles -es (e cambia o z por c)

• Palabras agudas que rematan en -s: engádeselles -es

• Palabras graves, esdrúxulas ou monosílabas rematadas en -s ou -x: son invariables á hora de formar o plural

• Palabras agudas rematadas en -l: substitución de -l por -is

• Palabras graves ou esdrúxulas rematadas en -l: engádeselles -es

O plural nas palabras compostas

Nos compostos gráficos que forman unha soa palabra, o número só se modifica no último elemento:
- socioeconómico/socioeconómicos, benvida/benvidas,...

Coa excepción de que algunhas palabras compostas, só teñen unha forma:
- o/os paraugas, o/os portafolios, o/os microondas, o/os trabalinguas,...

Casos especiais na formación do número

• Aos extranxeirismos, engadímoslles -s: club/clubs, robot/robots,...

• Aos cultismos, engadímoslles -s: álbum/álbums, tándem/tándems,...

• As marcas non teñen plural, únicamente o determinante: o/os Ferrari

• As siglas non teñen plural, coas seguintes excepcións: ovni/ovnis, láser/láseres, radar/radares,...