ÔN TẬP CÁC PHÉP TÍNH VỚI SỐ THẬP PHÂN

​Quy tắc:
Muốn cộng hai số thập phân ta làm như sau:
- Viết số hạng này dưới số hạng kia sao cho các chữ số ở cùng một hàng đặt thẳng cột với nhau.
- Cộng như cộng các số tự nhiên.
- Viết dấu phẩy ở tổng thẳng cột với các dấu phẩy của các số hạng.

Khi đổi chỗ các số hạng trong một tổng thì tổng không đổi.

a + b = b + a

Ví dụ: 3,5 + 1,2 = 1,2 + 3,5

Khi cộng một tổng hai số với số thứ ba, ta có thể cộng số thứ nhất với tổng của hai số còn lại.
(a + b) + c = a + ( b + c)

Ví dụ: (2,3 + 4,5) + 1,6 = 2,3 + (4,5 + 1,6)

​Quy tắc:
Muốn trừ một số thập phân cho một số thập phân ta làm như sau:
- Viết số trừ dưới số bị trừ sao cho các chữ số ở cùng một hàng đặt thẳng cột nhau.
- Thực hiện phép trừ như trừ các số tự nhiên.
- Viết dấu phẩy ở hiệu thẳng cột với các dấu phẩy của số bị trừ và số trừ.

​42,58
4,22

​38,36

Nếu số chữ số ở phần thập phân của số bị trừ ít hơn số chữ số ở phần thập phân của số trừ, thì ta có thể viết thêm một số thích hợp chữ số 0 vào bên phải phần thập phân của số bị trừ, rồi trừ như trừ các số tự nhiên.

​34,7
12,45

​24,25

​Xem 34,7 là 34,70 rồi trừ như số tự nhiên.
Viết dấu phẩy ở hiệu thẳng cột với các dấu phẩy của số bị trừ.

Ta có các dạng bài như sau:
- Nhân một số thập phân với một số tự nhiên
- Nhân một số thập với 10; 100; 1000;...
- Nhân một số thập phân với 0,1; 0,01; 0,001;...
- Nhân một số thập phân với một số thập phân

+ Nhân như nhân các số tự nhiên.

+ Đếm xem trong phần thập phân của số thập phân có bao nhiêu chữ số, rồi dùng dấu phẩy tách ở tích ra bấy nhiêu chữ số kể từ phải sang trái.

Nhân một số thập phân với một số tự nhiên

Ta chỉ việc chuyển dấu phẩy của số đó lần lượt sang bên phải một, hai, ba,.. chữ số.

Nhân một số thập với 10; 100; 1000;...

Ta chỉ việc chuyển dấu phẩy của số đó lần lượt sang bên trái một, hai, ba,.. chữ số.

Nhân một số thập phân với 0,1; 0,01; 0,001;...

+ Nhân như nhân các số tự nhiên.

+ Đếm xem trong phần thập phân của cả hai thừa số có bao nhiêu chữ số rồi dùng dấu phẩy tách ở tích ra bấy nhiêu chữ số kể từ phải sang trái.

Nhân một số thập phân với một số thập phân

​Lời giải:
Ngày thứ hai người thợ đó dệt được số mét vải là:
25,8 x 2 = 51,6 (m)
Trong hai ngày người đó dệt được tất cả số mét vải là:
25,8 + 51,6 = 77,4 (m)
Đáp số: 77,4m
Vậy đáp án đúng điền vào ô trống là 77,4.

​Khi nhân một số thập phân với 0,1; 0,01; 0,001;... ta chỉ việc chuyển dấu phẩy của số đó lần lượt sang bên trái một, hai, ba, … chữ số. Vậy phát biểu đề bài đưa ra là sai.

- Chia một số thập phân cho một số tự nhiên
- Chia một số thập phân cho 10; 100; 1000;...

- Chia một số thập phân cho 0,1; 0,01; 0,001, ...

- Chia một số tự nhiên cho một số tự nhiên mà thương tìm được là một số thập phân
- Chia một số tự nhiên cho một số thập phân
- Chia một số thập phân cho một số thập phân

Chia một số thập phân cho một số tự nhiên:

+ Chia phần nguyên của số bị chia cho số chia.

+ Viết dấu phẩy vào bên phải thương đã tìm được trước khi lấy chữ số đầu tiên ở phần thập phân của số bị chia để tiếp tục thực hiện phép chia.

+ Tiếp tục chia với từng chữ số ở phần thập phân của số bị chia.

​Cách đặt tính đã đúng, tuy nhiên khi lấy chữ số đầu tiên ở phần thập phân để tiếp tục thực hiện phép chia thì ở bên thương chưa viết thêm dấu phẩy vào.
Kết quả đúng phải là 7,5 : 3 = 2,5.
Vậy phép tính đã cho là sai.

Chia một số thập phân cho 10, 100, 1000,...

Ta chỉ việc chuyển dấu phẩy của số đó lần lượt sang bên trái một, hai, ba,... chữ số.
Ví dụ:
35,28 : 10 = 3,528
434,9 : 100 = 4,349
634,1 : 1000 = 0,6341

Chia một số thập phân cho 0,1; 0,01; 0,001, ...

Thực chất là nhân một số thập phân với 10, 100, 1000,...
Ví dụ:
9,34 : 0,1 = 9,34 x 10 = 93,4
23,5 : 0,01 = 23,5 x 100 = 2350

Chia một số tự nhiên cho một số tự nhiên mà thương tìm được là một số thập phân

+ Viết dấu phẩy vào bên phải số thương

+ Viết thêm vào bên phải số dư một chữ số 0 rồi chia tiếp

+ Nếu còn dư nữa, ta lại viết thêm vào bên phải số dư mới một chữ số 0 rồi tiếp tục chia, và có thể cứ làm như thế mãi.

Chia một số tự nhiên cho một số thập phân

+ Đếm xem có bao nhiêu chữ số ở phần thập phân của số chia thì viết thêm vào bên phải số bị chia bấy nhiêu chữ số 0.

+ Bỏ dấu phẩy ở số chia rồi thực hiện phép chia như chia các số tự nhiên.

Chia một số thập phân cho một số thập phân

+ Đếm xem có bao nhiêu chữ số ở phần thập phân của số chia thì chuyển dấu phẩy ở số bị chia sang bên phải bấy nhiêu chữ số.

+ Bỏ dấu phẩy ở số chia rồi thực hiện phép chia như chia cho số tự nhiên.