2. Szanse i zagrożenia dobra wspólnego.

Antyczne i chrześcijańskie rozumienie dobra wspólnego

Konflikty- spowodowane podziałem i różnicami społecznymi

O dobro publiczne- powinny zabiegać organy władzy
publicznej, grupy społeczne i poszczególne osoby

Platon- dobry stan
państwa sprawia
wspólny pożytek co
zapewnia szczęście
obywatelom

Arystoteles- do osiągnięcia
przez członków danej
wspólnoty “dobrego życia”
niezbędne jest ich
współdziałanie na rzecz
sprawiedliwości.

Starożytni Rzymianie
- dobro publiczne
powinno stać wyżej
dobra prywatnego.

Augustyn z Hippony-
dobro wspólne obejmuje
sprawy doczesne, rzeczy
wieczne i nadnaturalne

Tomasz z Akwinu-
dobro osobiste
zależy od dobra
wspólnego

Spojrzenie liberałów i konserwatystów

XVIII- XIX w.- nowe ideologie i doktryny polityczne: (str. 13)

➔

liberalizm- (liber- wolny)- społeczeństwo ma równe prawa, w sprawach
gospodarczych opowiadano się za wolnym rynkiem i własnością prywatną,
odrzucano tradycyjnie rozumiane dobro wspólne

➔

konserwatyzm- ( conservare- zachować, strzec)- wspólnota powinna być
nadrzędna wobec jednostki, połączona wspólną tradycja i religią, broniąca
porządku prawnego i rodziny

Wyzwania dla społeczeństw uprzemysłowionych

Socjalizm- (socialis- społeczny)- obrońcy klasy
robotniczej

XIX w.- Nurt rewolucyjny- twórcą był Karol
Marks- wzywał on proletariat do
przeprowadzenia rewolucji konsekwencją czego
będzie:

Komunizm- zniesiona zostanie własność
prywatna i kształtuje się nowe społeczeństwo
bez podziału na klasy

Reformizm- przeprowadzanie reform przez
władze państwowe

Papież Leon XIII- zapoczątkował
katolicka naukę społeczna.

W encyklice wzywał do zakończenia
konfliktu krytykując ideologię liberalną i
socjalistyczną, sprzeczną z zasadami
chrześcijaństwa.

Poglądy te dały początek katolickiej
nauce społecznej.

W społeczeństwie obywatelskim

Demokratyczny ustrój państwa-

➔

zapewnia obywatelom szeroki zakres praw i wolności,

➔

tworzy warunki realizacji dobra wspólnego

➔

sprzyja kształtowaniu się społeczeństwa obywatelskiego

Organizacje pozarządowe-

➔

element społeczeństwa obywatelskiego

➔

stowarzyszenia i fundacje

➔

kierują się zasadą dla dobra publicznego i i nie dla zysku

➔

tworzą tzw. trzeci sektor funkcjonowania państwa

Trzy sektory w nowoczesnym państwie demokratycznym

Zagrożenia totalitarne i autorytarne

Totalitaryzm-

●władza panuje nad społeczeństwem

●kontroluje wszystkie dziedziny życia

●rozbija wszystkie więzi

●umacnia kult wodza

System autorytarny-

➔

mniej bezwzględny

➔

rządzący nie stosują terroru

➔

dążą do utrzymania się przy władzy

Notatka: Zad. domowe

Władza publiczna, grupy społeczne i poszczególne osoby powinny
kierować się dobrem publicznym. Potrzeby takie dostrzegli
starożytni filozofowie: Platon, Arystoteles, starożytni Rzymianie
oraz święci Kościoła katoliciego: Augustyn i Tomasz z Akwinu.

W krajach europejskich w XVIII i XIX w rozwinął się liberalizm i
konserwatyzm.

W społeczeństwach uprzemysłowionych rozwinął się socjalizm i
komunizm.

Katolicka nauka społeczna- krytycznie oceniała liberalizm i socjalizm.

W nowoczesnym państwie demokratycznym istnieją 3 sektory:
państwowy, prywatny i pozarządowy.

Zad. 2 str. 15

Zad. 4 str. 15

Krzyżówka