13. Podstawy systemu prawa w Polsce

Rodzaje norm społecznych.

Normy społeczne- reguły postępowania i zachowania czyli co wolno robić
a czego nie wolno robić w określonych sytuacjach.

Normy społeczne: str. 68

-prawne

-religijne

-moralne

-obyczajowe

Przestrzeganie norm= utrzymanie ładu społecznego

Ostry konflikt norm- obowiązujące normy prawne są sprzeczne z
zasadami religijnymi lub moralnymi dla pewnej grupy ludzi

Specyfika norm

Normy prawne- reguły postępowania ustanowione przez organy władzy publicznej,
które przestrzegane są pod przymusem państwa jako system nakazów, uprawnień i
zakazów.

Wynikają z aktów normatywnych- ustaw, rozporządzeń- zapisanych w postaci
przepisów prawa.

Rodzaje norm prawnych ze względu na sposób ich wysłowienia:

(str.69)

-nakazujące

-zakazujące

-uprawniające

System i zasady prawa w Polsce

Zbiór norm prawnych tworzy system prawa, który powinien być: (IIIcsp str. 69)

-spójny

-zupełny

-trwały

Zasady prawne były sformułowane już przez starożytnych Rzymian i obowiązują do dziś.

Główne zasady prawa: str. 69

-prawo nie działa wstecz

-nie ma przestępstwa , jeśli nie nastąpiło złamanie prawa

-zasada domniemania niewinności

-nieznajomość prawa szkodzi

Źródła prawa

Akty normatywne ( akty, rozporządzenia)- tworzą hierarchię - ułożone są
według ważności, od najwyższych do najniższych.

Najwyższe miejsce w hierarchii aktów prawnych -Konstytucja RP- stosowana
bezpośrednio

Ustawy- uchwalone przez Sejm i Senat

Umowy międzynarodowe- zatwierdzone przez Prezydenta

Rozporządzenia- służą do wykonania ustaw, wydają je Prezydent, Rada
Ministrów, Prezes Rady Ministrów, ministrowie, przewodniczący komitetów
przy Radzie Ministrów lub Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji

Akty prawa miejscowego- obowiązują na określonym obszarze, ustanowione
przez organy samorządu terytorialnego lub terenowego

Ogłaszanie aktów prawnych

Akty prawne podawane są do publicznej wiadomości i zamieszczone w dziennikach
urzędowych.

Dzienniki urzędowe w RP:

-Dziennik Ustaw RP

-Monitor Polski

-Dzienniki resortowe

-Dzienniki urzędowe województw

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej- prawa obowiązujące w Unii Europejskiej

Notatka

Normy prawne mają charakter nakazujący, zakazujący lub zezwalający.

W polskim systemie prawa obowiązują zasady:

-prawo nie działa wstecz

-nie ma przestępstwa, jeśli nie nastąpiło złamanie prawa

-nieznajomość prawa szkodzi

Najwyższe miejsce w hierarchii aktów prawnych zajmuje Konstytucja RP.

Akty prawne publikowane są w dziennikach urzędowych.