INTERNETTE ISLEWDI TÁMIYINLEWSHI BAǴDARLAMALAR

Internet haqqında hámme esitken hám hámme onda islewdi qáleydi. Internet informaciyanı uzaq aralıqlarǵa minutlar ishinde jetkerip beriw imkanın beredi. Sonıń ushın bul sabaqlıqta internettiń kelip shıǵıwı, onıń quramı, onda informaciya qanday qaǵıydalar tiykarında jetkerip beriliwi hám qabıl etiliwi haqqında maǵlıwmat beriledi.

Siz dáslepki klaslarda birneshe ámeliy baǵdarlamalar menen tanıstıńız. Mısalı, Word — tekst, Paint — grafikalıq kórinistegi informaciyalar menen islewge, Kalkulyator bolsa esaplaw jumısların orınlawǵa mólsherlengen baǵdarlamalar edi. Tap sonday, Internettiń WWW xızmetinen paydalanıw ushın da arnawlı baǵdarlamalar islep shıǵılǵan. Olar Web-brauzerler (Browser) dep ataladı. Browser anglichansha sóz bolıp, kóriwdi támiyinlew, kórsetiw mánisin ańlatadı. Birinshi Web-brauzer 1990-jılı CERN (Evropa Yadrolıq Izertlew Keńesi) xızmetkeri Tim Berners-Li tárepinen islep shıǵılǵan bolıp,atı World Wide Web bolǵan.

Házirgi kúnge shekem júdá kóp Web-brauzerler islep shıǵarılǵan. Mosaic, Opera, AdWiper, Netscape Navigator, Netscape Communicator, Google Chrome, Mozilla Pirefox, Microsoft Internet Explorer

hám Power Browser. Olardan eń belgilileri tómendegiler:

​ Baslama qatarında baǵdarlama (Microsoft Internet Explorer) hám de ashılǵan hújjettiń atı kórsetilip turadı. Menyuler qatarı tómendegilerden ibarat:

​ Hárbir menyu belgili bir ámellerdi orınlawǵa arnalǵan buyrıq hám kórsetpeler jıynaǵınan ibarat. Olardıń tiykarǵıların úyrenip shıǵamız.

Fayl menyui arqalı tiykarınan, web-betti ashıw (kompyuter yadına júklew), onı óz atı yaki basqasha at penen saqlap qoyıw, web-betti qaǵazǵa shıǵarıw, baǵdarlamadan shıǵıw jumısları ámelge asırıladı.

Redaktorlaw menyui járdeminde qırqıp alıw, nusqa alıw, jaylastırıw, izlew sıyaqlı ámellerdi orınlaw múmkin.

Kórinis menyui quramına tiykarınan, baǵdarlamanıń ekrandaǵı kórinisine tásir etiwshi (úskeneler paneli, adresler qatarı, kórinis qatarın ekrannan alıp qoyıw yaki ornına qaytıp qoyıw, shrift ólshemi hám kodlaw usılın ózgertiw) ámelleri kiredi.

Tańlanǵan menyuine kirgizilgen ámeller járdeminde ózińizge unaǵan yaki kóp paydalanatuǵın web-betlerin saqlap qoyıw, olarǵa jańaların qosıw, tártiplew jumısların orınlaw múmkin.

Servis menyui baǵdarlamanıń ózgesheliklerin kórsetip beriw (baǵdarlamaǵa kirgende avtomatikalıq júklenetuǵın web-betin tańlaw, web-betindegi audio, video hám animaciyalardı kórsetiw yamasa

kórsetpew hám t.b) ushın mólsherlengen.

Maǵlıwmat menyui járdeminde Microsoft Internet Explorer baǵdar lamasınan paydalanıw haqqında maǵlıwmat alıw múmkin.

Internet tarmaǵındaǵı web-betin ashıw ushın Internet Explorerdiń mánzil (adres)ler qatarına kerekli web-beti mánzilin jazıp, ENTER túymesin basıw kerek. Mısalı, mánzil (adres)ler qatarına www.google.com dep jazıp, ENTER túymesin bassaq, birneshe sekundtan keyin maǵlıwmatlar aynasında google.com Web-beti payda boladı. Tap usınday izbe-izlikte birneshe web-betin ashıw múmkin. Úskeneler panelindegi «keyinge» hám «aldıǵa» ámelleri járdeminde ashılǵan web-betler boyınsha háreketleniw, yaǵnıy aldınǵı yaki keyingi ashılǵan webbetine ótiw múmkin. Web-betiniń kólemine qarap, onıń ashılıwına birneshe sekundlardan birneshe minutqa shekem waqıt sarplanıwı

múmkin.
www.uz www.yandex.com www.ziyonet.uz kitob.uz www.maktab.uz milliy_talim_resurslar