Po co nam skróty i skrótowce?

W tekstach pisanych bardzo często można spotkać skrócone pojedyncze wyrazy. Dlaczego się pojawiają? Po prostu bardzo ułatwiają i skracają wypowiedzi – dzięki nim kilka wyrazów można zapisać w postaci kilku liter – to duża oszczędność czasu i papieru.

Gdzie są skróty i skrótowce?

Ze skrótami spotykamy się wszędzie – na wizytówkach, szyldach, w artykułach prasowych czy w słownikach.

mgr Maria Nowakowska (magister)

ul. Warszawska (ulica)

itd. (i tak dalej)

itp. (i tym podobne)

30 r.p.n.e. (30 rok przed naszą erą)

SKRÓTY

To skrócone pojedyncze wyrazy pospolite i wyrażenia zapisane małymi literami, np.:

prof. (profesor)

dyr. (dyrektor)

st. insp. (starszy inspektor)

lek. (lekarz)

dr (doktor)

nr (numer

1. po skrótach stosowanych w matematyce, fizyce, chemii oraz nazwach jednostek miar i polskich pieniędzy, np. cos – cosinus, v – prędkość, Au – złoto, cm – centymetr, zł – złoty;

2. po skrótach zakończonych ostatnią literą skracanego wyrazu, np. nr – numer, dr – doktor; UWAGA: jeżeli skrót został użyty w innym przypadku niż mianownik i wołacz, stawiamy po nim kropkę!

Kropki nie stawiamy

1. po skrótach niezakończonych ostatnią literą skracanego wyrazu, np. prof. – profesor, inż. – inżynier, godz. – godzina,

2. po skrótach wielowyrazowych, np.

– po każdej literze skrótu, jeżeli kolejny człon rozpoczyna się od samogłoski: p.n.e. – przed naszą erą, p.o. – pełniący obowiązki

– tylko na końcu skrótu, jeżeli kolejny człon rozpoczyna się od spółgłoski: cdn. – ciąg dalszy nastąpi

​Kropkę stawiamy

SKRÓTY

SKRÓTOWCE

To skrócone wielowyrazowe nazwy instytucji organizacji i urzędów. Zapisujemy je dużymi literami i odczytujemy w skróconej wersji, a nie jako całe wyrazy, np.:

PCK (czyt. peceka – Polski Czerwony Krzyż)

PAN (czyt. pan – Polska Akademia Nauk)
WOŚP (czyt. wośp – Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy)

GOPR (czyt. gopr – Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe)

wymawiany nazywając kolejne litery skrótu, np. ONZ (oenzet)

​LITEROWCE:

Rodzaje skrótowców

GRUPOWCE:

inaczej sylabowce; wymawiamy pierwsze grupy liter, np. Pafawag (pafawag; Państwowa Fabryka Wagonów)

wymawiamy głoski oznaczone przez litery skrótu, np. ZAiKS (zaiks)

​GŁOSKOWCE:

Rodzaje skrótowców

MIESZANE:

wynik mieszania różnych technik tworzenia skrótów, np. PZMOT (prezetmot; Polski Związek Motorowy)