Informatika 9-klass

LOGIKA TIYKARLARÍ

Logika óziniń qáliplesiw hám rawajlanıw tariyxına iye. Logika máseleleri dáslep Parmenid, eleyli Zeno hám Geraklit táliymatında ol yaki bul dárejede kórip shıǵılǵan. Logikaǵa baylanıslı pikirler, oylaw túrleri hám usılları haqqındaǵı dáslepki táliymatlar áyyemgi Shıǵıs mámleketleri, atap aytqanda, Hindstan hám Qıtayda júzege kelgen bolsada, áyyemde logika filosofiyanıń quramında bolǵan, óz aldına pán sıpatında qáliplespegen. Áyyemgi Grek oyshılları tárepinen jaratılǵan táliymatlar zamanagóy logikanıń tiykarı bolıp esaplanadı.

Eslep qalıń!

Logika ataması áyyemgi grekshe λογικος — “pikirlew ilimi” atamasına sáykes keledi hám “sóz”, “pikir”, “pikirlew”, “sóylew”, “aqıl” degen mánislerdi ańlatıp, biliw procesi menen tıǵız baylanıslı. Logikanıń úyreniw obyektin oylaw quraydı.

Kúndelikli turmısta logika ataması «pikirler logikası», “gáp logikası”, “is háreket logikası”, “zatlar logikası», «waqıyalar logikası” sıyaqlı qatarlarda pikirdi ańlatıw maqsetinde qollanıladı. Logika oylawdıń kóriniw formaları hám rawajlanıwın, sonıń ishinde, pikirler arasındaǵı baylanıslılıqtı kórsetetuǵın nızam-qaǵıydalar jıyındısın úyrenedi. Házir logikanıń formal logika, dialektikalıq logika hám matematikalıq logika sıyaqlı baǵdarları bar.

• Formal logika statikalıq shınlıqqa baylanıslı bolıp, oylaw strukturasın pikirdiń anıq mazmunı hám rawajlanıwınan shetlesken halda, salıstırmalı erkin túrde úyrenedi. Onıń dıqqat orayında talqılawdı durıs qurıw menen baylanıslı qaǵıyda hám logikalıq ámeller jatadı.

• Dialektikalıq logika dinamikalıq shınlıqqa baylanıslı bolıp, oylawdı onıń mazmunı hám forması pútinligi hám de rawajlanıwı arqalı úyrenedi.

• Matematikalıq logika oylawdı matematikalıq usıllar járdeminde izertleydi. Ol házirgi zaman matematikasınıń áhmiyetli baǵdarlarınan biri bolıp esaplanadı

Pikir — obyekt hám hádiyselerdiń belgileri, ózgeshelikleri hám olar arasındaǵı qatnaslar haqqında tastıyıqlanǵan yaki biykar etilgen pikirlew forması

Túsinik — obyekt hám hádiyselerdiń tiykarǵı ózgeshelikleri, ulıwma hám áhmiyetli belgilerin pútin halda ańlatıwshı pikirlew forması

Juwmaq — oylawdıń bir yaki birneshe pikirlerden jańa pikir shıǵarıw múmkin bolǵan tiykarǵı logikalıq forması

OYLAW FORMALARÍ 3 ke bólinedi

​

PIKIRLER​

Ápiwayı

pikirler

Quramalı

pikirler