​Kuantum Sayıları

​Kuantum sayıları orbitallerin ve orbitallerde yer alan elektronların belirlenmesinde kullanılır.

​Birincil Kuantum Sayısı (n)

​Elektronun enerji düzeyine ve elektronun çekirdeğe olan ortalama uzaklığına bağlı olarak değişen kuantum sayısına baş kuantum sayısı denir ve n ile gösterilir.

​Açısal Momentum Kuantum Sayısı (ℓ)

​Orbitalin şeklini ve bir enerji düzeyinde kaç tane alt enerji düzeyi olduğunu veren kuantum sayısına açısal momentum kuantum sayısı denir ve ile gösterilir.

​ℓ

​ℓ=0, 1, 2, …, (n-1)

​Manyetik Kuantum Sayısı (mℓ)

​Orbitaller farklı şekillerde bulunur ve manyetik alanda s orbitali hariç çeşitli yönelişlere sahiptir. Alt enerji düzeyinde kaç tane orbital olduğunu gösteren kuantum sayısına manyetik kuantum sayısı denir ve mℓ ile gösterilir.

​mℓ sıfır da dâhil olmak üzere –ℓ ile +ℓ arasındaki bütün tam sayı değerlerini alabilir

By Burak Yılmaz

​Spin Kuantum Sayısı (ms)

​Elektronun kendi ekseni etrafında dönme hareketi spin olarak adlandırılır ve elektron 2 spine sahiptir. Elektronun saat yönünde ( +1/2 ) veya saatin tersi yönde ( -1/2 ) hareketi ile belirli bir hızda döndüğü düşünülebilir. Bu durum spin kuantum sayısı ile ifade edilir ve ms ile gösterilir

​Atom Orbitalleri

​Orbitaller tam olarak tanımlanabilmiş şekillere sahip değildir çünkü orbital özelliğini gösteren dalga fonksiyonu atom çekirdeğinden itibaren sonsuza kadar uzanır. Bu bakımdan bir orbitalin tam olarak neye benzediğinin ifade edilmesi zordur.

s Orbitalleri

​s orbitali küreseldir. En fazla 2 elektron alabilir. Baş kuantum sayısı arttıkça (elektron çekirdekten uzaklaştıkça) s orbitalinin büyüklüğü ve enerjisi artar.

p Orbitalleri

​p orbitali çekirdeğin iki tarafında zıt yönelmiş iki ayrı loptan (Bir yapının az çok yuvarlak olan bir çıkıntısı ya da parçası.) oluşan elektron bulutudur. Aynı enerji değerine karşılık gelen 3 tane p orbitali bulunur. Fakat bu p orbitallerinin uzaydaki yönelişleri farklıdır.

d Orbitalleri

​d orbitalleri kompleks şekillere sahiptir. Aynı enerji değerine karşılık gelen 5 tane d orbitali bulunur. Fakat d orbitallerinin uzaydaki yönelişleri farklıdır. d orbitalleri uzaydaki yönelişlerine göre dxy, dxz, dyz, d_x2-y2 ve d_z2 şeklinde gösterilir.

f Orbitalleri

​f orbitalleri d orbitallerine göre daha da kompleks şekillere sahiptir. Aynı enerji değerine karşılık gelen ve uzaydaki yönelişleri farklı olan 7 tane f orbitali bulunur.

​ ORBİTAL ŞEKİLLERİ

​Çok elektronlu atomlarda enerji düzeyleri

​Çok elektronlu atomlarda elektronun enerji düzeyi arttıkça orbitallerin de enerji düzeyi artar. Ancak aynı enerji düzeyinde bulunan farklı orbitallerin enerji düzeyleri de farklıdır.

​Orbitallerin enerjileri n+ℓ değerinin artmasıyla yükselir. Aynı n+ℓ değerine sahip olan orbitallerden n değeri daha büyük olanın enerji değeri daha fazladır. Örneğin bir atomda 3d orbitalinin 4s orbitalinden sonra doldurulması, toplam enerjiyi düşürecektir.

​ORBİTALLERİN ENERJİ SIRASI