Latarnik

Henryk Sienkiewicz​

​Zobacz film o autorze

https://www.youtube.com/watch?v=p_xubijG6vA​

​W małej formie dużo treści

​​Cele:

1. określenie czym, jest nowela

2. określenie, z jakich elementów zbudowana jest nowela​

3. określenie elementów świata przedstawionego w "Latarniku"​

4. określenie motywów w lekturze​

Motywy

1. motyw tułaczki

2. motyw samotności

3. motyw patriotyzmu

4. motyw przyrody

5. motyw starości i śmierci

​NOWELA

Krótki, jednowątkowy utwór, z punktem kulminacyjnym​, zakończony puentą. Skupia się on wokół wybranej postaci lub przedmiotu.

Elementy noweli

1. jeden wątek

2. zwięzła, szczątkowa fabuła

3. punkt kulminacyjny

4. puenta​

Subject | Subject

Some text here about the topic of discussion

1. wątek pracy Skawińskiego na latarni​

2. ​-udział w powstaniu listopadowym

- przymusowa emigracja​ --> retrospekcje

- ​zatrudnienie w latarnii

- ​monotonna praca

- ​otrzymanie "Pana Tadeusza"

- ​zagłębienie się w lekturze

- utrata posady

- ​tułaczka

3. ​otrzymanie książki

4. zwolnienie z posady​

Co mamy w tekście​

1. jeden wątek​

​

2. ​fabuła

​

​

​

​

​3. punkt kulminacyjny

4. puenta​

​Cechy noweli

Elementy świata przedstawionego

​ 1. Czas akcji: lata 70. XIX w.

2. ​Miejsce akcji: Panama, Aspinwall, latarnia morska

3. Bohaterowie:

   1. główni: Skawiński - Polak, emigrant, żołnierz

   2. drugoplanowi: Izaak Falconbridge - konsul USA

   3. epizodyczni: Johns - strażnik​

4. Fabuła (w poprzednim slajdzie)

​Retrospekcje

​ 1. udział w walkach w Europie i Stanach Zjednoczonych

2. praca jako kopacz złota

3. praca jako ​poszukiwacz diamentów

4. ​służba w Indiach

5. ​prowadzenie farmy

6. ​handel z dzikimi plemionami

7. ​prowadzenie warsztatu kowalskiego

8. ​niewola

9. prowadzenie fabryki cygar

Skawiński - żołnierz, tułacz, emigrant​

Cele:

1. określenie, kim był ​i jakie uczucia towarzyszyły głównemu bohaterowi

2. zrozumienie frazeologizmu "za wolność waszą i naszą"

3. wskazanie motywu patriotyzmu i oddania ojczyźnie​

4. określenie ​nastroju utworu

​

Skawiński - kim był?

Skawiński pochodził z Polski. W swoim życiu był żołnierzem​ na różnych frontach, kopaczem złota, poszukiwaczem diamentów, strzelcem rządowym, właścicielem farmy, majtkiem na statku, harpunnikiem i właścicielem fabryki cygar.

Co wiemy o Skawińskim?

Gdy go poznajemy, ma ponad 70 lat. Jest jednak żwawy. W jego oczach jawi się smutek. Przemierza różne części świata. Nie towarzyszy mu szczęście. Jest naiwny i prostolinijny. Wierzy w lepszy świat. Pragnął osiąść w jednym miejscu. Gdy to osiąga, zaczyna izolować się od świata. Nie zapominał o swojej ojczyźnie.

​Obraz ojczyzny

Skawiński nosił w swoim sercu tęsknotę za rodzinnym krajem, którego nie widział od kilkudziesięciu lat. Mieszkając na latarni zaczął wątpić, że opuści ją do śmierci, dlatego ​odległa wizja Polski zaczęła zanikać. Mimo tego bohater czuł dziecięcą radość na myśl o miejscu, z którego przybył.

Za wolność naszą i waszą

Jest to hasło, które towarzyszyło żołnierzom powstania listopadowego. Skawiński jako postać dobroduszna, troszczył się o innych, dlatego hasło to mogło mu towarzyszyć. Choć na starość chciał odpocząć i przestać się tułać, wciąż drzemały w nim gorące uczucia do ojczyzny. W związku z tym, budziła się w nim rzewność i nostalgia i to właśnie te uczucia najwyraźniej wychodzą na pierwszy plan w lekturze.

Cele:

​ 1. określenie, jakie emocje wzbudziła w bohaterze lektura

2. ​określenie, jaką funkcję w książce pełni przyroda

3. określenie języka utworu​

​

​Replace with sub-header

Na początku towarzyszyło mu wzniosłe uczucie, niemal nabożne. Podczas lektury obudziła się w nim tęsknota, został wyrwany z marazmu, serce w nim zawrzało. Gdy udało mu się opanować emocje, powrócił myślami do dawnych miejsc, które miał okazje odwiedzać, gdy był jeszcze w Polsce. ​

Po otrzymaniu książki, świat się zatrzymał, a jednocześnie uśmiechał i był radosny. Trwała radosna atmosfera. Z kolejnymi wersami bohater czuł, jakby gwałtowne fale przelewały się do jego serca. Na końcu pojawia się zmierz, ukojenie. Zaszumiały dawne lasy, zabełkotały rodzime rzeki.

​

Przyroda w "Latarniku" pełni funkcję wyrażania uczuć bohatera.

​Język latarnika

1. stylizacja językowa - celowe używanie cech formalnych języka charakterystycznych dla epoki np. archaizowanie lub środowiska. Tu mamy stylizowanie na mowę amerykańską (wypowiedzi Falconbridge'a)

2. Proza poetycka - najczęściej przejawia się w opisach przyrody, tu:

   1. personifikacje (upodobnienie przyrody do człowieka)

   2. animizacje​ (upodobnienie przyrody doi zwierząt)

3. psychizacja natury - wykazywanie stanów emocjonalych bohatera przez naturę. ​

4. mowa pozornie zależna - wypowiedzi narratora, które są myślami bohatera.​

Cel:

1. określenie symboliki utworu

2. ​określenie, jak zmienia się życie człowieka; analiza na podstawie losów bohatera

​Życie Skawińskiego

Na początku Skawiński był zaprawionym w boje żołnierzem. Aktywnym, śmiałym, choć chcącym osiąść w jednym miejscu. Gdy zatrzymuje się na wyspie, ​zaczyna się zatracać i wspominać minione czasy. Coraz częściej dostrzega widniejącą wokół niego przyrodę. Życie bohatera spowalnia. Zmianę przynosi dopiero otrzymana książka. Po tym wydarzeniu mężczyzna opuszcza latarnię i udaje się w nieznane nam miejsce.

​Symbole

​Morze - symbol niedoścignionego świata, nieznanych dróg, nowych przygód, czegoś nieznanego i nieokreślonego

​

Latarnia - symbol stałości, zmniejszającego się świata. Światłości dla przybywających do nieznanych lądów. W przeciwieństwie do morza, latarnia jest nieruchoma. ​

Cechy dobrego latarnika

​ 1. sumienność

2. ​nie może być próżniaczy

3. latarnik jest niemal więźniem

4. prowadzi prawie pustelniczy tryb życia