กาลนานมา มีพระเจ้าพรหมทัต(ท้าวยศวิมล) ครองเมืองพรหมนคร(เมืองยศวิมล) พระเจ้าพรหมทัตมีมเหสีสององค์ มเหสีฝ่ายขวาชื่อพระนางจันทราเทวี (นางจันเทวี) มเหสีฝ่ายซ้ายชื่อพระนางสุวรรณจัมปากะ (นางจันทา)

พระเจ้าพรหมทัตโปรดมเหสีฝ่ายซ้ายมาก ต่อมามเหสีทั้งสองทรงครรภ์ โหรทำนายว่าบุตร ของมเหสีฝ่ายขวาเป็นชาย ส่วนมเหสีฝ่ายซ้ายเป็นหญิง พระนางสุวรรณจัมปากะรู้สึกเสียใจที่จะได้ธิดาแทนจะเป็นโอรส

และเกรงว่าพระนางจันทราเทวีจะได้ดีกว่า จึงใส่ร้ายพระนางจันทราเทวีจนพระเจ้าพรหมทัตหลงเชื่อ ขับไล่พระนางจันทราเทเวีออกจากพระราชวัง พระนางจันทราเทวเดินทางด้วยความยากลำบาก เมื่อถึงชายป่านอกเมือง ยายตาสองคนสงสารจึกชวนให้พักอยู่ด้วย

โอรสในครรภ์ของพระนางจันทราเทวีเห็นความยากลำบากของพระมารดาจึงแปลงกายเป็นหอยสังข์เพื่อไม่ให้พระมารดาต้องลำบากเลี้ยงดู เมื่อครบกำหนดคลอด พระนางจันทราเทวีก็คลอดโอรสออกมาเป็นหอยสังข์ ซึ่งพระนางก็รักใคร่ เลี้ยงดูเหมือนลูกมนุษย์​

ไม่ว่าลูกน้อยเป็นหอยปูบทอาขยาน  สังข์ทอง   

ตอน กำเนิดพระสังข์​

​ เมื่อนั้น พระสังข์ซ่อนอยู่ก็รู้สิ้น

​พระแม่ไปป่าเป็นอาจิณ ในจิตคิดถวิลทุกเวลา

​จะไคร่ออกช่วยพระแม่เจ้า สงสารผ่านเกล้าเป็นหนักหนา

​เหนื่อยยากลำบากกายา กลับมาจนค่ำแล้วร่ำไร

ไม่ว่าลูกน้อยเป็นหอยปู อุ้มชู​ชมชิดพิศมัย

​พระคุณล้ำลบภพไตร จะออกให้เห็นตัวก็กลัวการ

​

ไก่ป่าพาฝูงมากินข้าว ของพระแม่เจ้าอยู่ฉาวฉาน

​คุ้ยเขี่ยเรี่ยรายทั้งดินดาน พระมารดามาเห็นจะร่ำไร

​เยี่ยมลอดสอดดูทั้งซ้ายขวา จะเห็นใครไปมาก็หาไม่

​ออกจากสังข์พลันทันใด ฉวยจับไม้ได้ไล่ตี

​กอบเก็บข้าวที่ตกดิน ผันผินลอบลับขยับหนี

​เหลียวดูผู้คนชนนี จะหนีเข้าสังข์กำบังตน

หุ่งข้าวหาปลาไว้ท่าแม่ ดูแลจัดแจงทุกแห่งหน

​ช่วยขับไก่ป่าประสาจน สาละวนเล่นพลางไม่ห่างดู

ข้อคิดจากเรื่องสังข์ทอง ตอนกำเนิดพระสังข์

๑. การแสดงความรักของแม่ที่มีต่อลูก ไม่ว่าลูกจะเป็นอย่างไร แม่ก็ยังรักลูกเสมอ

๒.  ความกตัญญูของพระสังข์ ที่คอยช่วยเหลืองานบ้านเพื่อแบ่งเบาภาระของแม่​

๓. ความพยายามของนางจันท์เทวี ที่ไม่ยอมแพ้ต่ออุปสรรคแม้จะต้องลำบาก