​Laju

​Laju ditakrifkan sebagai kadar perubahan jarak. Laju purata pula ialah kadar perubahan jumlah jarak yang dilalui.

​

​Unit S.I. bagi laju dan laju purata ialah meter per saat (m s^–1 ).

​Contoh

​• Seorang pelari 100 m akan mengalami perubahan jarak sebaik sahaja memulakan lariannya dari garisan permulaan.

• Perubahan jarak bertambah apabila pelari itu semakin jauh dari garisan permulaannya.

• Laju pelari itu boleh ditentukan melalui jarak dan masa yang dicatatkan.

• Berikut menunjukkan contoh pengiraan laju pelari di atas:

​Halaju

​Halaju ditakrifkan sebagai kadar perubahan sesaran.

​Contoh

​• Kereta di atas mula bergerak dari titik mula O menuju ke titik akhir C pada sesaran 12 m pada arah timur. Kereta itu mengalami perubahan sesaran.

​

• Halaju kereta boleh ditentukan melalui sesaran dan masa yang dicatatkan oleh kereta untuk sampai ke titik C.

​

• Berikut menunjukkan contoh pengiraan halaju kereta di atas:

​• Tanda positif dan negatif pada nilai halaju mewakili arah gerakan objek.

• Merujuk Rajah 11.5, apabila kereta bergerak ke arah timur, halaju ditulis dengan tanda positif. Halaju objek itu pada arah yang berlawanan ditulis dengan tanda negatif.

​Pecutan

​Sesuatu jasad atau objek yang mengalami perubahan halaju dikatakan mempunyai pecutan. Pecutan ditakrifkan sebagai kadar perubahan halaju.

​Unit S.I. bagi pecutan ialah meter per saat per saat (m s^–2 ).

​Contoh

​• Basikal dalam rajah di atas yang berada dalam keadaan pegun mula bergerak dengan halaju seperti yang dinyatakan di atas. Basikal itu dikayuh dengan halaju yang semakin bertambah.

• Keadaan ini menunjukkan basikal itu sedang mengalami pecutan.

​• Jika brek basikal ditekan, pergerakan basikal menjadi perlahan dan halaju basikal akan berkurang. Keadaan ini menunjukkan basikal itu sedang mengalami nyahpecutan.

• Berikut menunjukkan contoh pengiraan pecutan bagi basikal di atas:

​Contoh pengiraan