Шифрлаушы кестелер

​Сабақты өткізу түрі: ақпараттық, есеп шығару

Сабақтың мақсаты мен міндеттері:  Берілген   шифрлеу түрін үйреніп, есеп шығару.

Сабақты өткізу жоспары: Теориялық материалды  түсіне отырып,  шифрлеу тәсілдеріне есеп шығару.

​Шифрлауды бір рет қолдану жүйесі

Тəжірибиеде қолданылатын барлықдерлік шифрлар шартты түрде тиімді болып табылады. Шектелмеген есептеу мүмкіндіктерін қолдану кезінің өзінде абсолютті тиімді шифрларды бұзуға болмайды.

Тəжірибеде мұндай жалғыз шифр бар, ол – бір жолдық шифрлау жүйесі. Бір жолдық шифрлау жүйесінің ерекшелігі кілттік тізбекті бір рет қолдану болып табылады.

Ашық мəтін X=(x₀,x_1,x_n-1)  Цезарьдің ауыстыру жүйесі арқылы  Y=(x_i+k_i) mod  m,

 0 < i < n,  шифрланады Y  = ( y₀ , y₁ , y_n-1 ) , мұндағы ki  кездейсоқ кілттік тізбектің i -ші элементі.

 Бір жолдық жүйенің K кілттік кеңістігі Z m дискретті кездейсоқ  сандар тобымен анықталады жəне mn мəндерді иемденеді.  Дешифрлау процедурасы келесі қатынаспен жазылады.  X_i =( Y_i - K) mod m,

​Біржолдық    жүйе    1917   ж.   американдық     Дж.    Моборн    мен                              Г.Вернам арқылы берілген. Бұл қойылым жүйесін қолдану үшін кейде

бір жолдық блокнот қолданылады. Бұл блокнот,əрқайсысында                          ki

кездейсоқ сандармен(кілттермен) берілген кесте жазылған кесінді беттерден                      құралады.     Блокнот     екі    данада     орындалады:      біреуін

жіберуші,     ал    басқасын     алушы    қолданады.     Хабардың     əрбір     Xi

символыүшінкестедентекбірретki   өзкілтіқолданылады.Кесте

қолданылғаннанкейін,олблокноттанжойылуыжəнежоқболуықажет.Жаңа хабардышифрлаужаңабеттенбасталады.

Егерki  кілттертобы нақтытүрдекездейсоқжəнеқайталанбайтын

болса,      онда      бұл      шифр      абсолютті        тиімді       болады.                 Егеркриптоталдаушыберілгеншифрмəтінүшінбарлықмүмкінкілттертобынқолдануғажəнеберілгенмəтінніңбарлықмүмкінварианттарынқалпынакелтіругежағдайжасаса,ондаолардыңбарлығытеңықтималдыболыптабылады.Теорияжүзінде,біржолдықжүйеніңшифрмəтініашықмəтіндіқалпынакелтіруүшінқажетті ақпараттарды иемденбейтін болғандықтан, ол шешілмейтінжүйеболатындығыдəлелденген.