Basa Ngoko

Jinising unggah-ungguh basa keperang dadi loro yaiku ngoko lan krama. ing bab iki bakal diandharake babagan basa ngoko. Basa ngoko bisa keperang dadi loro yaiku :

Ngoko lugu duweni titikan yakuwi tembunge nggunakake ngoko kabeh tanpo kecampuran krama utawa kramainggil.Menawa nganggo basa ngoko, biasane diarani ngoko lugu. Panganggonane ngoko lugu yaiku menyang sepadha-padha kang wis kulina banget, menyang sing kaprenah enom, yen lagi ngunandika, tumrap bocah sing durung bisa gunemam genep. Tulada :

1. Tangane Harjana Kena mangsi

2. Sikile Jumadi kesleyo

3. Gatot mangan telo

4. Zubed kowe arep lungo menyang ngendi?

Kang dadi titikane ngoko alus yakuwi tetembungan ngoko kacampuran krama inggil. Tembung krama inggil kanggo wong sing diajak guneman. Sing dikramakake inggil tembung sesulih lan tembung kriya dene ater-ater lan panambang tetep ngoko. Panganggone yaiku sedulur tuwa marang sedulur enom kang luwih dhuwur drajate, garwane priyayimarang sing kakung, priyayi marang priyayi yen wis kulina. tuladha :

1. Mustakane Bu Santi mumet

2. Pak Sarjana mundhut buku karo potelot

3. Pak Antok dhahar gedhang

4. Bapak arep tindak menyang endi?