Pembentukan Malaysia

Konsep menggabungkan beberapa bekas jajahan British membentuk sebuah negara berdaulat.

Cadangan asal penggabungan Persekutuan Tanah Melayu yang telah merdeka pada 31 Ogos 1957 dengan Singapura, Sabah, Sarawak dan Brunei.

Brunei menarik diri pada saat-saat akhir pembentukan Malaysia. Manakala Singapura telah keluar daripada Malaysia pada tahun 1965.

Hari ini Malaysia terdiri daripada gabungan 13 buah negeri dan 3 wilayah persekutuan.

Pengumuman Tunku Abdul Rahman Putra al-Haj terhadap pembentukan Malaysia telah menimbulkan pelbagai reaksi daripada pelbagai pihak. Ada yang menerima dan ada yang menolak.

Rakyat Persekutuan Tanah Melayu menyambut baik cadangan pembentukan Malaysia. Parti-parti politik di Persekutuan Tanah Melayu secara prinsipnya bersetuju walaupun wujud perbezaan pendapat dalam melaksanakannya.

Rakyat Sarawak menunjukkan pelbagai reaksi. Cadangan pembentukan Malaysia disokong oleh persatuan BARJASA, PANAS dan PESAKA.

Manakala SUPP dan SNAP menentang cadangan pembentukan Malaysia.

Namum kemudian SNAP telah mengubah pendiriannya dengan menyokong berdasarkan cadangan Jawatankuasa Setia Kawan Malaysia (JSKM).

Pada bulan Oktober 1962, PANAS, SNAP, BARJASA, SCA dan PESAKA bergabung membentuk Parti Perikatan Sarawak untuk menyokong Malaysia. Kemudian menubuhkan Sarawak Alliance pada bulan Januari 1963.

Pada awalnya penduduk Sabah berasa curiga dan bimbang. Penduduk Sabah berasa bahawa tiada keperluan untuk mereka bergabung.

Tambahan pula rakyat Sabah awalnya mahukan mendapat kemerdekaan secara berasingan dan membentuk Kesatuan Negeri-negeri Borneo yang merdeka. Para pemimpin Borneo telah membentuk Barisan Bersatu untuk mencabar rancangan pembentukan Malaysia.

Kemudian muncul persatuan politik yang ditubuhkan antaranya UNKO, USNO, Pasok Momogun dan Sabah Chinese Association (SCA).

USNO menyokong idea pembentukan Malaysia sejak dari awal lagi.

Parti-parti politik Sabah ini telah bergabung menyokong pembentukan Malaysia dengan menubuhkan Sabah Alliance.

Parti politik di Singapura yang menyokong gagasan Malaysia ialah PAP dan Parti Buruh Singapura. Golongan pedagang dan pengusaha juga menyokong usaha ini kerana membuka peluang pelaburan yang lebih luas.

Parti Rakyat Singapura dan Barisan Sosialis menentang gagasan Malasysia. Barisan Sosialis menganggap penggabungan sebagai satu bentuk penjajahan baharu dan mencadangkan agar pandangan rakyat Singapura diperoleh terlebih dahulu.

Sultan Brunei mengalu-alukan cadangan pembentukan Malaysia. Begitu juga rakyat Brunei apa awalnya berminta menyertai gabungan ini namun mereka inginkan kemerdekaan terlebih dahulu.

Manakala Parti Rakyat Brunei di bawah pimpinan A.M Azhari menentang cadangan tersebut kerana beliau lebih berminat untuk menubuhkan Kesatuan Negeri-negeri Borneo yang dianggotai oleh Brunei, Sabah dan Sarawak.