Ẩm thực - Phong tục ẩm thực của người Việt

Từ xưa, người Việt Nam vẫn sinh sống bằng nghề cày cấy và nghề chài lưới, cho nên hai thứ đồ ăn chủ yếu của Việt Nam là gạo và cá. Gạo tẻ dùng để nấu cơm làm món chính hàng ngày và xay bột để làm bún và các thứ bánh tẻ. Gạo nếp thì dùng để nấu xôi, làm các thứ bánh chưng, bánh tét, bánh giầy và xay thành bột để làm rất nhiều loại bánh mặn hay ngọt.

(Theo Đào Duy Anh, Việt Nam văn hóa sử cương)

Cá sông, cá đồng, tôm tép là thứ đồ ăn thường ngày của nhân dân ta, nhất là dân nhà quê. Cá thì thường kho, rán, nấu canh, hấp, nướng, thỉnh thoảng làm chả. Tôm, tép, cua thì thường rang hoặc nấu canh. Cá, tôm, cua, mực ở biển thì người ta chỉ được ăn tươi ở những miền lân cận bờ biển, còn các miền xa thì chỉ ăn cá, tôm, mực khô cùng với mắm ruốc mà thôi. Cá biển còn dùng làm nước mắm, là thứ gia vị thông dụng nhất ở nước ta, nếu không có nước mắm để kho nấu và chấm thì đồ ăn không còn có "màu mè" gì nữa.

(Theo Đào Duy Anh, Việt Nam văn hóa sử cương)

Những đồ uống của dân ta thường dùng là nước lạnh (nước lã), nước vối, nước chè (chè xanh, chè mạn, chè tàu) và rượu gạo. Những rượu ướp hoa sen, hoa cúc, hoa hồng, hoa cau, hoa lài gọi là rượu hoa, tựu trung quý nhất là rượu sen, rượu cúc. Lại có một thứ rượu nếp hoặc rượu cái làm bằng gạp nếp ủ lên men rồi để cả cái mà ăn.

(Theo Đào Duy Anh, Việt Nam văn hóa sử cương)

Bữa ăn thường hay cỗ bàn đều dọn trên mâm đặt trên giường, người ăn ngồi chung quanh mâm. Chỉ mỗi người có một cái bát và một đôi đũa, thỉnh thoảng là một cái chén rượu là đồ riêng, còn các thức ăn thì đều để chung trên mâm cả. Khi ăn thì chủ nhà phải mời khách; người nhỏ, người dưới phải mời người lớn, người trên. Các nhà giàu sang thì đàn ông, đàn bà thường ngồi ăn riêng. Cỗ bàn đình đám thì chỉ đàn ông được dự, bởi vì đàn bà không có quyền tham dự việc làng.

(Theo Đào Duy Anh, Việt Nam văn hóa sử cương)

Người nước ta thường có thói quen ăn trầu, nhai một miếng cau tươi hay cau khô với một miếng lá trầu quệt vôi, phụ thêm một miếng vỏ cây chát hay miếng hột mây, hột móc. Ăn trầu có vị cay thơm, trừ được mùi xú uế trong mồm, chặt được chân răng, lại làm cho môi đỏ tươi, đàn bà lấy thế làm đẹp. Với người Việt, "Miếng trầu là đầu câu chuyện".

(Theo Đào Duy Anh, Việt Nam văn hóa sử cương)