Paliwanag:

Ang GomBurZa na binubuo nina Padre Mariano Gomez, Jose Burgos, at Jacinto Zamora ang pinag-alayan ni Rizal ng ikalawang akda. Sila rin ay binansagan bilang tatlong paring martir.

Paliwanag

Pawang mga paring sekular ang mga paring sina Gomez, Burgos, at Jacinto. Dahil dito, pinagbintangan sila bilang mastermind ng Cavite Mutiny na umusig sa mga promineteng pamilya sa Pilipinas noong kasagsagan ng pananakop ng mga Espanyol.

Paliwanag:

Nilalayon ng kilusang sekularisasyon noon sa Pilipinas na maitalaga sa mahahalagang posisyon sa simbahan ang mga paring Pilipino. Isa sa mga magiging epekto nito ay unti-unting pagkawala ng impluwensya ng mga paring Espanyol sa pagpapalakad ng pamahalaang Espanyol sa bansa.

Paliwanag:

Isa sa mga naging estratehiya ng mga Espanyol upang mapalawak ang kanilang lupain at sakahan sa Pilipinas ay ang land grabbing o pangangamkam ng lupa. Hinahayaan muna nila ang mga katutubo na hawanin ang mga gubat upang gawing sakahan, saka nila ito nanakawin sa pamamagitan ng panggigipit at/o pandarahas.

Paliwanag:

Kasapi si Jose Rizal ng kilusang propagandista sa bansa noong panahon ng pananakop ng Kastila. Sila ang mga Pilipinong ginagamit ang panulat upang tuligsain ang mapang-aping pamamahala ng mga dayuhan. Subalit lihim ding ninanais ni Rizal na mag-aklas ang mga Pilipino laban sa mga ito bagaman naniniwala siyang hindi pa handa noon ang pwersa nina Andres Bonifacio.

Paliwanag:

Iisa lamang ang layunin ni Rizal at ng pangunahin niyang tauhan na si Simoun. Nais nilang gisingin ang diwang makabayan ng mga indiyo, galitin ito, upang mag-alsa laban sa mapaniil na pamahalaang Espanyol.

Paliwanag:

Tuluyang inalisan ng kalayaan ang mga kababaihan sa panahon ng kanilang pananakop sa bansa. Ito ay bunga ng patriyarkal na pag-iisip na siyang namamayani sa lipunang Espanyol noon.

Paliwanag:

Makapangyarihang sandata ang wika. Ito ang sisidlan ng karunungan kaya ito rin ang ginamit na sandata ni Rizal upang makisangkot sa himagsikang Pilipino.

Paliwanag:

Hindi tulad ni Crisostomo Ibarra sa Noli Me Tangere na naniniwala sa diplomasya, ang kanyang katauhan bilang Simoun sa El Filibusterismo ay puno ng galit dulot ng mapang-aping pamamalakad ng mga Espanyol. Ang galit na ito ang nag-udyok sa kanyang mag-aklas laban sa mga ito.

Paliwanag:

Makatwiran ang maghimagsik kung pinananatili ang sistema ng pang-aapi sa mga mamamayan at patuloy na ipinagkakait ang hustisya sa mga biktima nito.