กรรมในพระพุทธศาสนา

• กุศล ให้ผล เป็น รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ธรรมารมณ์ที่ดี ที่น่าพอใจ

• อกุศล ให้ผล เป็น รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ธรรมารมณ์ที่ดี ที่ไม่น่าพอใจ

• กรรม คือ การกระทำ อาจเป็นการกระทำที่ดี หรือชั่ว ในที่นี้ คือ แลบลิ้น เบะปาก เป็นการแสดงออกทางใบหน้าที่สะท้อนมโนกรรมบางอย่าง

• วิบาก คือ ผลของการกระทำ ถ้าเป็นผลดี คือผลของการกระทำที่ดี ถ้าเป็นผลชั่ว คือผลของการกระทำชั่ว ในที่นี้คือ เจ็บตา จาม เกิดขึ้นมาเองจากเหตุปัจจัย ควบคุมไม่ได้

ต้องเป็นสิ่งที่รับรู้ทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ แล้วทำให้เกิดประโยชน์ เกิดความสุข ชื่อว่าอาหาร ถ้าเป็นผลของกุศล ต้องกินได้ กินแล้วมีประโยชน์ต่อร่างกาย ไม่ทำให้เกิดโทษอย่างอื่น อาหารบางชนิดมีรสชาติอร่อย หายาก ราคาแพง แต่กินแล้วเกิดโทษก็ไม่ถือว่าเป็นผลของกุศล เพราะได้มาแล้วไม่ทำให้เกิดประโยชน์อะไร

แสดงออกในรูปของ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ธรรมารมณ์ที่ดี เช่น การมีรูปร่างหน้าตาสวยงาม (แม้แต่ตัวเองเห็นก็ชื่นชมตัวเอง - แต่การที่คนอื่นไม่ชอบหน้าเราก็ด้วยผลของอกุศลมาบั่นทอน) การได้ลาภคืออาหาร ของกินของใช้ ทรัพย์สินเงินทอง (จะทำอะไรก็ได้) มีพรสวรรค์หรือความรู้พิเศษเป้นที่ชื่นชมของผู้ที่รู้เห็น ลองนึกภาพที่เวลาคนอื่นมองมาที่เรา เราจะรู้สึกดีขนาดไหน ในพระพุทธศาสนาอธิบายว่า นั่นแหละคือ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัสที่ดี ที่เราสามารถรับรู้ได้ ส่วนผลของอกุศลนั้นมีนัยตรงข้ามกัน

เป็นไปเพื่อความสิ้นกรรม เป็นลักษณะการกระทำของพระอรหันต์ผู้ละกิเลสแล้ว ซึ่งไม่มีความยึดมั่นถือมั่นในขันธ์ 5 ที่รับรู้ ทำให้ไม่มีทั้งผลที่น่าพอใจ-ไม่น่าพอใจที่จะสืบต่อไปในอนาคตต่อไป

อาจไม่ได้มาในรูปของความเสียหายทางทรัพย์สิน หรือความยากจนอย่างเดียว บางทีก็เป็นความอดอยากที่มาในรูปของการแพ้อาหาร ความเจ็บป่วย มีให้กินแต่ก็กินไม่ได้ กินแล้วเป็นโทษต่อร่างกาย

• 1.มีผู้เกลียดชังมาก  มีผู้ปองร้ายมาก

  2.ขัดสนทรัพย์   อดอยาก ยากจน

  3.เกิดเป็นหญิง หรือเป็นกะเทย

  4.เป็นชายในตระกูลต่ำ

  5.ได้รับความอับอายเป็นนิจ

  6.ร่างกายไม่สมประกอบ

  7. มากด้วยความวิตกกังวล

  8.พลัดพรากจากคนที่ตนรัก

ทุจริตวาจาประกอบด้วย การพูดเท็จ ส่อเสียด คำหยาบ เพ้อเจ้อ

พิจารณาจากผลที่เกิดขึ้น ทุจริตวาจาทำให้เกิดผลต่อความน่าเชื่อถือซึ่งแสดงออกทางคำพูด และบุคลิกลักษณะ คำติเตียนทั้งจากตนเองและผู้อื่น แตกกับมิตรสหาย ประสบกับความหยาบคาย ไม่สุภาพ

เป็นการส่งผลของกรรมแบบอุปปีฬกกรรม คือ เดิมชนกกรรมเป็นผลของอกุศลกรรม ทำให้เกิดมาไม่สวย หรือมีรูปลักษณ์ไม่พอใจ จึงไปทำศัลยกรรม ปรากฏออกมาค่อยๆดูดีขึ้น (บวมน้อยลง) และเป็นที่รู้จักมากขึ้น ทำให้ได้มาซึ่งเงินรายได้และชืื่อเสียงในทางที่ดี ซึ่งเป็นการให้ผลของกุศลกรรมที่เบียนผลของอกุศลกรรมเก่าๆ

ไม่ใช่อุปฆาตกกรรม เพราะไม่ใช่การส่งผลแบบปุบปับฉับพลัน ตัวอย่างอุปฆาตกกรรม เช่น แท้งลูก หรืออุบัติเหตุที่ทำให้พิการ หรือเสียชีวิต