Βιολογία Γ γυμνασίου: Αλληλόμορφα γονίδια

•Το γονίδιο είναι τμήμα του DNA και αποτελεί τη βασική φυσική μονάδα κληρονομικότητας στους ζωντανούς οργανισμούς, το οποίο περιέχει κωδικοποιημένη μια βιολογική πληροφορία, την οποία μεταβιβάζει από το κύτταρο στα θυγατρικά του και κατ΄ επέκταση από τη μια γενιά στην άλλη.

Τα γονίδια ελέγχουν τη δομή όλων των πρωτεϊνών ενός οργανισμού καθώς και των ενζύμων τα οποία καταλύουν κάθε βιοχημική αντίδραση. Η παρουσία μιας πρωτεΐνης σχετίζεται έμμεσα ή άμεσα με κάποιο κληρονομικό γνώρισμα.

Κάθε γονίδιο, που ελέγχει μια ιδιότητα, καταλαμβάνει μια συγκεκριμένη θέση πάνω στο χρωμόσωμα που λέγεται γονιδιακή θέση. 

Τα ομόλογα χρωμοσώματα φέρουν στις αντίστοιχες γονιδιακές θέσεις πληροφορία για τα ίδια γενετικά χαρακτηριστικά. 

•Γονίδια που ελέγχουν τις παραλλαγές ενός χαρακτηριστικού και καταλαμβάνουν αντίστοιχες γονιδιακές θέσεις στα ομόλογα χρωμοσώματα, ονομάζονται αλληλόμορφα γονίδια.

Όταν τα αλληλόμορφα είναι ίδια, το άτομο που τα φέρει είναι ομόζυγο για το συγκεκριμένο χαρακτηριστικό,

ενώ, αν είναι διαφορετικά, το άτομο είναι ετερόζυγο.

Το αλληλόμορφο του οποίου η δράση εκδηλώνεται στην ετερόζυγη κατάσταση ονομάζεται επικρατές και συμβολίζεται συνήθως με κεφαλαίο γράμμα (π.χ. Α). 

Το αλληλόμορφο του οποίου η δράση δεν εκδηλώνεται στην ετερόζυγη κατάσταση ονομάζεται υπολειπόμενο και συνήθως συμβολίζεται με το αντίστοιχο πεζό γράμμα (π.χ. α). Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι τα υπολειπόμενα αλληλόμορφα μπορούν να εκδηλωθούν μόνο σε ομόζυγη κατάσταση.