อิศรญาณภาษิต

วรรคสดับ

วรรครับ

วรรครอง

วรรคส่ง

เสียดสีประชดประชันผู้อื่น

ตำหนิพฤติกรรมของผู้ที่กระทำผิดต่อผู้อื่น

บันทึกประวัติศาสตร์ความขัดแย้งของบุคคลในสมัยหนึ่ง

สั่งสอนเตือนใจให้ฉุกคิดก่อนทำสิ่งใด และการปฏิบัติต่อผู้อื่น

ผีเรือน

คนสามขา

ชายข้าวเปลือก

งูเห่า

วานรได้แก้ว

ไก่ไดพลอย

กิ้งก่าได้ทอง

ใกล้เกลือกินด่าง

ถึงเพื่อนฝูงที่ชอบพอขอกันได้

น้ำพึ่งเรือเสือพึ่งป่าอัชฌาสัย

หญิงเรียกแม่ชายเรียกพ่อยอไว้ใช้

เดินตามรอยผู้ใหญ่หมาไม่กัด

ช้างถีบอย่าว่าเล่นกระเด็นปลิว

ทำอวดเก่งกับชื่อคาว่ากระไร

พริกไทยเม็ดนิดเดียวเคี้ยวยังร้อน

คนสามขามีปัญญาหาไว้ทัก

ชื่อเสียงเกียรติยศของคนไม่จีรังยั่งยืน

ผู้ที่มีกำลังอำนาจมากย่อมมีโอกาสอ่อนกำลังลงได้

สุขภาพร่างกายของมนุษย์มีวันทรุดโทรม

ใจคนย่อมอ่อนไหวไปตามคำพูดของผู้อื่น

อย่าเย่อหยิ่ง

อย่าประมาท

อย่าอวดดี

อย่าเกียจคร้าน

ฆ่าควายเสียดายพริก

น้ำพึ่งเรือเสือพึ่งป่า

วัวสันหลังหวะ

เดินตามหลังผู้ใหญ่หมาไม่กัด

ใจของเราไม่สอนใจใครจะสอน

อันยศศักดิ์มิใช่เหล้าเมาแต่พอ

อย่าให้สูงกว่าฐานนานไปล้ม

ตรองเสียก่อนจึงค่อยทำกรรมทั้งมวล