Η κρίση και οι απώλειες της αυτοκρατορίας κατά τον 11ο αιώνα

Όταν πέθανε ο αυτοκράτορας Βασίλειος Β΄ (1025), το Βυζάντιο είχε θριαμβεύσει στα πεδία των μαχών και είχε εξελιχθεί σε παγκόσμια δύναμη 

 Εξαιτίας των πολεμικών θριάμβων δημιουργήθηκε μία ψευδαίσθηση ότι:

- τα σύνορα είναι ασφαλή και ότι

- είχε διασφαλιστεί διαρκής ειρήνη

Η ψευδαίσθηση αυτή οδήγησε τη βυζαντινή κυβέρνηση σε λαθεμένες πολιτικές ενέργειες

Παραμέληση στόλου

Διάλυση θεμάτων και θεματικού στρατού

Αντικατάσταση της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας με φόρο

Στρατολόγηση ξένων μισθοφόρων

Πολλοί ξένοι σε ανώτερες θέσεις (στρατός)

Η επιβολή νέων φόρων από μια αυταρχική κυβέρνηση οδήγησε σε ταραχές και εξεγέρσεις των επαρχιακών αγροτικών πληθυσμών.

Η πολιτική αστάθεια που εκδηλώθηκε γύρω στα 1060 ενίσχυσε την αίσθηση ότι η αυτοκρατορία είχε περιέλθει σε γενικευμένη κρίση

Στην Ανατολή, εμφανίστηκαν οι Σελτζούκοι, τουρκικό φύλο 

Στη μάχη του Ματζικέρτ (1071) έχασαν τα βυζαντινά στρατεύματα

Η έλλειψη οπλισμού, πειθαρχίας και ηθικού ήταν οι κυριότεροι παράγοντες της ήττας.

Οι σκανδιναβικής καταγωγής Νορμανδοί αφαίρεσαν από το Βυζάντιο τις ιταλικές του κτήσεις.

Το 1071 έπεσε στα χέρια τους το τελευταίο βυζαντινό οχυρό της Ιταλίας, η πόλη Μπάρι

Το γεγονός αυτό σήμανε το τέλος της Βυζαντινής Ιταλίας.

Επικίνδυνοι αντίπαλοι αποδείχτηκαν και οι Ούγγροι και οι Σέρβοι στα βόρεια σύνορα του κράτους